सभामुख पदले बदल्यो नेकपामा शक्ति समीकरण

डिबी खड्का | २०७६ माघ ५ आइतबार | Sunday, January 19, 2020 २२:२५:०० मा प्रकाशित

काठमाडौं- आइतबार बसेको  नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीको सचिवालय बैठकले सभामुखको उम्मेदवार तय गर्‍यो। सभामुख उम्मेदवारसँगै नेकपामा प्रधानमन्त्री समेत केपी ओली कमजोर भएको सन्देश बाहिरिएको छ। आफू अनुकूल सभामुख बनाउने उनको प्रयास असफल भएको छ। सबैभन्दा महत्वपूर्ण कुरा नेकपामा नयाँ शक्ति समीकरण देखिएको छ, जुन बलियो भएको प्रमाणित गरिदिएको छ।

दुवै ढुक्क, दुवै छक्क
असोज ५ गते तत्कालीन सभामुख कृष्णबहादुर महराविरुद्ध संसद सचिवालयकी एक कर्मचारीले बलात्कार आरोप लगाइन्। आरोप लागेको भोलिपल्टै असोज ६ गते छानबिनमा सघाउने भन्दै उनले राजीनामा दिए।

उनको राजीनामापछि संघीय संसदको प्रतिनिधिसभा सभामुखबिहीन भयो। वर्षे अधिवेशन सकिएको र हिउँदे अधिवेशन तत्काल सुरु नहुने अवस्थामा सभामुखविहीनताले खासै असर पारेन। 

संसद् आह्वान हुनुअघि नै नेकपाले सभामुखको नयाँ उम्मेदवार छनोट गरिसक्ने अपेक्षा गरिएको थियो। तर, नेकपा अध्यक्षद्वय केपी शर्मा ओली र पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डले सजिलै मिलाउन सक्ने आत्मविश्वास लिएर सभामुखका विषयमा गम्भीर भएनन्। त्यति धेरै कुरा पनि गरेनन्। पार्टी एकीकरण समेत टुंग्याउनु पर्ने भएकाले उनीहरूको ध्यान कम गयो। 

सभामुखका विषयमा पार्टीका अन्य नेताले सम्झाइरहे पनि दुवैसँग आ-आफ्ना उम्मेदवार थिए र आत्मविश्वास पनि। प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीसँग सभामुखका बलियो कार्ड सुवास नेम्वाङ थिए। उनका विषयमा सजिलै सहमति जुटाउन सकिने आत्मविश्वास थियो। अध्यक्ष प्रचण्डसँग पार्टी एकीकरणमा शक्ति समीकरणमा परेको भाग थियो। ओलीले दाबी गर्ने अपेक्षा थिएन।

त्यसैले पुष ४ गते हिउँदे अधिवेशन बोलाएर सभामुखको उम्मेदवारका विषयमा छलफल सुरु गरे। यति बेलासम्म दुवै अध्यक्षले आआफ्ना उम्मेदवारलाई 'ग्रिन सिग्नल' दिइसकेको अवस्था थियो। यता सभामुख रिक्त रहेको समयमा संसद् सचिवालय सम्हालेकी शिवमाया तुम्बाहाम्फेमा अपेक्षा चुलिएको थियो। 

जब दुई अध्यक्षबीच छलफल सुरु भयो, त्यसपछि भने दुवै हच्किए। एक अर्कोलाई मनाउने प्रयासमा केही समय उनीहरूले लिए। प्रतिनिधिसभाको बैठक भने सर्दै जान थाल्यो। 

पुष ११ गते नै नयाँ सभामुखको उम्मेदवार बन्ने अपेक्षा गरिए पनि बल्ल नेकपा निर्णय पुगेको छ। 

अध्यक्षद्वयमा दरार, किनाराकृत शक्तिशाली
सभामुख चयनअघि रहेको दुई अध्यक्षबीचको समुधुर सम्बन्ध सभामुखको उम्मेदवार छनोटको क्रममा भने बिग्रिएको छ। दुई अध्यक्षको सम्बन्धमा दरार यति बेला प्रष्टै देखिन्छ।

दुई अध्यक्षको सुमधुर सम्बन्धले किनाराकृत नेकपा वरिष्ठ नेताहरू यतिबेला शक्तिशाली भएका छन्। पार्टी एकीकरणका क्रममा अधिकांश पद  भागबन्डा प्रधानमन्त्री ओलीसँग मिलेर टुंग्याएका प्रचण्डले सभामुख हासिल गर्न भने नेकपा नेताहरू माधव नेपाल, झलनाथ खनाल, वामदेव गौतम र भीम रावलको सहायता लिनुपर्‍यो। 

सभामुख पूर्व एमालेकै त्यो पनि आफू अनुकुलको व्यक्ति अघि सारेपछि प्रचण्ड ओलीसँग हच्किए। प्रचण्डले पूर्व एमालेकै अरू नेताको साथ अपेक्षा गरे र त्यो साथ पाए पनि। सभामुखको उम्मेदवार छनोट प्रक्रियामा उनले नेता वामदेव गौतमको घरमा भेला समेत बोलाए। जुन भेलाले प्रचण्डका प्रिय पात्र अग्नि सापकोटालाई सभामुख बनाउन निर्णायक भूमिका खेलेको देखिन्छ।

आफूले प्रस्ताव गरेको व्यक्ति सभामुख बनाउन प्रधानमन्त्री ओलीलाई सहमत गराए लगत्तै प्रचण्ड माधव नेपाल निवास पुगे।  नेकपाभित्रको शक्ति संघर्षमा नयाँ गठबन्धन सफल भएको संकेत यसले गर्छ।

प्रचण्डले यसअघि पनि नेकपा यी नेताहरूसँग छुट्टै भेटघाट गरिसकेका थिए। एकीकृत नेकपाका एक अध्यक्षका हिसाबले आफू सबैलाई मिलाएर लैजान तयार भएको यसअघिको जमघटमा उनले बताएका थिए।

ओली गलाउन प्रचण्डलाई साथ
सभामुखको उम्मेदवार छनोटको क्रममा पूर्व एमालेकै वरिष्ठ नेताहरू प्रधानमन्त्री ओलीलाई गलाउन अर्का अध्यक्ष प्रचण्डलाई साथ दिन तयार भए। जसको परिणाम विभिन्न सरोकारवाला मात्रै होइन, पार्टीभित्रैबाट विरोध हुँदाहुँदै पनि अग्नि सापकोटा सभामुखको उम्मेदवार बन्न सफल भएका छन् भने प्रचण्ड आफ्नो शक्ति जोगाउन।

नेकपामा एकलौटी राज गरिरहेका प्रधानमन्त्री ओली यसपल्ट असफल भएका छन्। यो समीकरण कायम रह्यो भने प्रधानमन्त्री ओलीलाई यस्ता असफलताबाट गुज्रिरहनुपर्ने हुन सक्छ।

सम्बन्धित समाचारः

नेकपाका २ नजिर : मुद्दा अदालतमा, नेता पदमा

अग्नि सापकोटाविरुद्ध ३ थान मुद्दा सर्वोच्चमा विचाराधीन, अब के होला?

सभामुखमा सापकोटा : काँडाको यात्रा

अग्निलाई सभामुख बनाउन प्रचण्डका अनेक उपाय

द्वन्द्वकालीन आयोगमा ‘सजिला मान्छे’ ल्याएर अग्निलाई सभामुख बनाउने सहमति

अग्नि सापकोटा : 'हेड सर'देखि सभामुख उम्मेदवारसम्म

अग्नि सापकोटालाई सभामुख उम्मेदवार बनाउने नेकपा सचिवालयको निर्णय