• गृहपृष्ठ
  • मुख्य समाचार
  • नेपाल लाइभ

    • राजनीति
    • निर्वाचन विशेष
    • अनुसन्धान
    • प्रवास
    • विचार
    • फिचर
    • समाचार
    • ब्लग
    • समाज
    • अन्तर्वार्ता
    • सुरक्षा/अपराध
    • साहित्य डबली
    • विश्व
    • कोरोना अपडेट
    • नेपाल लाइभ विशेष
    • जीवनशैली
    • भिडियो

    बिजनेस लाइभ

    • अर्थ समाचार
    • बैंक/बिमा/सेयर
    • पर्यटन-उड्डयन
    • अटो
    • पूर्वाधार
    • श्रम-रोजगार
    • कृषि
    • कर्पोरेट
    • सूचना-प्रविधि
    • बिजनेस लाइभ भिडियो
    • बिजनेस टिप्स
    • अन्तर्वार्ता - विचार

    इन्टरटेनमेन्ट लाइभ

    • समाचार
    • सिनेमा
    • अन्तर्वार्ता
    • रंगमञ्च
    • फिल्म समीक्षा
    • गसिप
    • संगीत
    • विचार-विश्लेषण
    • इन्टरटेनमेन्ट लाइभ भिडियो
    • सञ्जाल
    • फेसन
    • मोडल

    स्पोर्टस लाइभ

    • फिचर
    • फुटबल
    • क्रिकेट
    • अन्य
    • लेख-विश्लेषण
    • अन्तर्वार्ता
हाम्रो बारेमा
  • हाम्रो बारेमा
मंगलबार, मंसिर १, २०८३ Tue, Nov 17, 2026
  • गृहपृष्ठ गृहपृष्ठ
  • राजनीति
  • निर्वाचन विशेष
  • अनुसन्धान
  • बिजनेस लाइभ
  • इन्टरटेन्मेन्ट लाइभ
  • स्पोर्टस लाइभ
  • प्रवास
  • भिडियो

बिजनेस लाइभ

  • अर्थ समाचार
  • बैंक/बिमा/सेयर
  • पर्यटन-उड्डयन
  • अटो
  • पूर्वाधार
  • श्रम-रोजगार
  • कृषि
  • कर्पोरेट
  • सूचना-प्रविधि
  • अन्य
    • बिजनेस लाइभ भिडियो
    • बिजनेस टिप्स
    • अन्तर्वार्ता - विचार

इन्टरटेन्मेन्ट लाइभ

  • समाचार
  • सिनेमा
  • अन्तर्वार्ता
  • रंगमञ्च
  • फिल्म समीक्षा
  • गसिप
  • संगीत
  • विचार-विश्लेषण
  • इन्टरटेनमेन्ट लाइभ भिडियो
  • अन्य
    • सञ्जाल
    • फेसन
    • मोडल

स्पोर्टस लाइभ

  • मुख्य समाचार
  • फिचर
  • फुटबल
  • क्रिकेट
  • अन्य
  • लेख-विश्लेषण
  • अन्तर्वार्ता
विचार

विकल्पमा विवेकशील

64x64
नेपाल लाइभ शुक्रबार, असोज १२, २०७५  ०१:५६
1140x725

२०४६ सालको माघ महिना, गणेशमानको चाक्सीबारीस्थित घरमा भारतीय नेता चन्द्रशेखर पञ्चायती व्यवस्था विरुद्ध हाम्रा नेतालाई उक्साउन आउँदा म भर्खर एसएलसी पास गरेर कलेज पढ्न काठमाडौं छिरेको मात्र थिएँ। त्यतिबेलै पञ्चायती व्यवस्थाविरुद्ध कांग्रेसको झण्डामुनि आवद्ध आफ्नै दाजुको मौन प्रभावले अनायसै म कांग्रेस बनेछु। विभिन्न नाममा विभाजित कम्युनिष्ट पार्टी पनि वाममोर्चा बनाएर कांग्रेससँगै आन्दोलनमा उत्रँदै थिए। दुई महिनाको आन्दोलनले बहुदलीय व्यवस्था पुनःस्थापित भयो। 

_x000D_ _x000D_

समाज विस्तारै कांग्रेस र कम्युनिष्ट ध्रुवमा विभाजित हुन थाल्यो। कांग्रेसको सिद्धान्त राष्ट्रियता, प्रजातन्त्र र समाजवाद हो। कांग्रेसले कल्पना गरेको व्यवस्थामा व्यक्तिगत स्वतन्त्रता, मानव अधिकार, सम्पत्तिको अधिकार, राजनीतिक पार्टी खोल्ने अधिकार हुन्छ भन्ने बुझेर म कांग्रेस बनेको हुँ। अर्कोतर्फ कम्युनिष्ट व्यवस्थामा पार्टीको अधिनायकत्व हुन्छ, प्रजातान्त्रिक व्यवस्थामा जस्तो मानव अधिकार र पूर्ण स्वतन्त्रता हुँदैन। सबै जनता राज्यको नियन्त्रणमा हुन्छन् भन्ने सतही कुराले पनि मलाई कम्युनिष्ट बन्न दिएन। 

_x000D_ _x000D_

थोरै बुझे पनि कांग्रेसका नेताको भाषणमा ताली बजाउन र जस्तोसुकै उम्मेदवार भए पनि आँखा चिम्लेर रुख चिन्हमा छाप लगाउन थालियो। २०४८ मा कांग्रेसले सरकार बनाएपछि कांग्रेसको आन्तरिक झगडाबाट देशमा राजनीतिक अस्थिरता सुरु भयो। २०५१ मा संसद् विघठन भयो। २०५२ मा माओवादीले हिंसात्मक युद्ध शुरु ग¥यो। एमालेले अल्पमतको सरकार बनायो। त्यो पनि टिकेन। २०५६ मा फेरि कांग्रेसले नेतृत्व लियो। २०५९ मा राजा ज्ञानेन्द्रले कब्जा गरेकोे सत्ता २०६२÷६३ को आन्दोलनबाट पुनःस्थापित भयो। संविधानसभाको चुनाव दुई पटक भयो। तत्कालीन एमाले, माओवादी र कांग्रेसले पालैपालो मिलेर सरकार चलाए। 

_x000D_ _x000D_

यो अवधिमा सामान्य आर्थिक अवस्थाबाट जिल्लाजिल्लाबाट सांसद/सभासद् भएर राजधानी छिरेका अधिकांश नेता काठमाडौंमा घरघडेरी, गाडी, बंगला जोड्दै संभ्रान्त बने। राजदूत, विश्वविद्यालयका पदाधिकारी, न्यायाधीशलगायतका लाभकापदहरु आर्थिक चलखेल सहितको भागबन्डामा लिप्त भयो कांग्रेस। चुनाव चिह्न ‘रुख’ व्यापारी, माफिया, ठेकेदार र आफन्तहरुको पूर्वाधिकार बन्न पुग्यो। सत्ताको फोहोरी खेलमा लिप्त भइसकेको कांग्रेसलाई विस्तारै उसैका संस्थापक गणेशमान र कृष्णप्रसाद भट्टराईजस्ता नेताहरुले त्याग्दा पनि उनीहरुको विरुद्धमा उभिन मन मानेन किनकि कांग्रेस प्रजातन्त्रको मसिहा थियो र म उसको खाँटी चेलो थिएँ। 

_x000D_ _x000D_

विकल्प खोजिरहने मेरो मनलाई नेपालका कम्युनिष्ट कहिल्यै विकल्प बनेनन्। तत्कालीन एमाले सदैव नक्कली कम्युनिष्टजस्तो लाग्थ्यो। कताकता कांग्रेसको सबैथरी विसंगतिको सिको गर्दै अघि बढ्ने ‘भाइकांग्रेस’ जस्तै। हत्या र हिंसाको सहाराबाट राजनीतिमा हावी हुन खोज्ने माओवादी पार्टीलाई मेरो मनले कहिल्यै सानो ठाँउ पनि दिएन।

Ncell 2
Ncell 2
nimb
nimb
_x000D_ _x000D_

२०६० फागुन ३ गते माओवादी हत्याहिंसाविरुद्ध आफ्नै पार्टीभन्दा माथि उठेर संगठित हुने आफ्नै दाजुको काठमाडौंमा हत्या भएपछि फेरि म चर्को कांग्रेस बन्न पुगें। त्यसपछि अर्को चौध÷पन्ध्र वर्ष अधिकांश समय कांग्रेस सरकारको नेतृत्वमा रह्यो। कांग्रेसको मूल मन्त्र राष्ट्रियता, प्रजातन्त्र र समाजवाद कागजको खोस्टोमा मात्र सीमित भयो। विदेशी शक्तिको चलखेलमा चल्ने राष्ट्रियता, सत्ताको आडमा मनपरी गर्ने प्रजातन्त्र, निजीकरण र उदारीकरणको नाउँमा फस्टाउँदोे समाजवादसहित कांग्रेस एउटा संभ्रान्तहरुको कम्पनी बन्यो। जति सक्छौं लुटौं, खाआंै र अर्को चुनावमा हुने करोडौं खर्चको जोहो गरौं भन्ने संंस्कृतिको नेतृत्व गर्दै एमाले र माओवादीलाई पनि पछि लगाउन सफल भयो कांग्रेस।

_x000D_ _x000D_

बिपी कोइरालाको नाम जप्दै राजनीति गर्ने कांग्रेसका नेताहरुले भाषणमा धेरैपटक भनेको सुनेको थिएँ- बिपीले प्रधानमन्त्री हुँदा राष्ट्रिय योजना आयोगको भित्तामा एउटा हलो जोतिरहेको किसानको तस्बिर झुन्ड्याएर राख्न र त्यसैलाई हेरेर देशको भावी योजना बनाउन भन्नुभएको थियो रे। उहाँकै अनुयायी भन्नेहरुले उहाँको आसयलाई समयानुकुल परिमार्जन गरी लागू गर्न आवश्यक ठानेनन्। एक हल गोरु, एक हलको मेलो, एउटा दुहुनो गाईको सान्दर्भिकता देशमै गरिखाने व्यवस्था हो भन्ने कांग्रेसले कहिल्यै बुझेन। बदलिंदो सन्दर्भमा दुबई, कतार वा साउदी अरबको पचास डिग्री तापक्रममा भेडा चराइरहेको एउटा निम्नवर्गीय युवा, काखको दुधे बच्चा र परिवार छोडेर इजरायलमा हाउस मेडको रुपमा काम गरिरहेकी युवतीको पीडा सम्झेर देशमै गरिखाने वातावरण बनाउनु हो भन्ने कांग्रेसले पत्तै पाएन। 

_x000D_ _x000D_

तैपनि, कांग्रेस सुध्रिए हुन्थ्यो भन्ने लागिरहन्थ्यो। तर, कांग्रेसको नेतृत्व बारम्बार गल्ती गर्दै अघि बढिरह्यो। मजस्ता शुभचिन्तक चुपचाप पछि लागिरह्यौं भने नेताहरुले सुध्रने आवश्यकता नै ठानेनन्। नेता भनेका ती हुन् जो सकेसम्म आफ्नै विवेकले सुध्रँदा रहेनछन्। जबसम्म अघिपछि, बिहानबेलुका, जयजयकार गर्दै पछिलाग्ने भीड देख्दछन्, आफ्ना गल्तीलाई ढाकछोप गरिदिने अन्धभक्त कार्यकर्ता पाउँछन् र चुनावमा बाउबाजेको खानदानी पार्टी ठानेर भोट हाल्नु आफ्नो पैतृक धर्म ठान्ने पुस्ता पाइरहन्छन्, उनीहरु केका लागि सुध्रने?

max tiger cn
max tiger cn
tvs-dashain-2083
tvs-dashain-2083
_x000D_ _x000D_

हो, म बुझेर पनि, नबुझेर पनि कांग्रेस भएँ। भरपर्दो विकल्प नपाएर पनि कांग्रेस रहें। जब धैर्यको बाँध टुट्यो र आफ्नै जीवनमा गरिखान पाइने देश बनेको हेर्ने रहर पलायो, आवधिक निर्वाचनमै सही एकोहोरो भोट हालेर नेतृत्वको राजनीतिक बेइमानीको साक्षी बसिरहन मानेन यो मन। जीवनभर गल्ती दोहो¥याइरहने र देश–जनताको खातिर व्यक्तिगत त्याग गर्न नसक्ने नेताहरुको पकड भएको पार्टीलाई छोडेर वैकल्पिक पार्टीमा आवद्ध हुँदा कांग्रेस भएकैले मारिनुभएका मेरा दाजुको आत्माले पनि मलाई धिक्कार्दैन भन्ने ठान्दछु। 

_x000D_ _x000D_

यो देश अरु कसैले बनाइदिंदैन। राजनीति र नेतालाई जति सत्तोसराप गरे पनि आखिर हाम्रो देश हामीले नै बनाउने हो। अरुलाई गाली गर्दै र तिनैलाई भोट हाल्दै बस्नुभन्दा अब एकपटक इमान्दार प्रयास गरौं भन्ने वैकल्पिक पार्टीको जन्म र मेरो कांग्रेसप्रतिको मोहभंग मेरो जीवनको एउटा महत्वपूर्ण संयोगजस्तो लाग्छ। जनतालाई हिंसा, धम्की, चन्दा, आतंक, जबरजस्ती, बन्द, हड्तालजस्ता कुनै पनि प्रकृतिका दुःख नदिई शान्तिपूर्वक विचार र चेतनाको माध्यमबाट राजनीति गर्ने यो नवजात पार्टीले विस्तारै नेपालीको मन जित्नेमा सन्देह छैन। 

_x000D_ _x000D_

अन्तमा, कांग्रेस नेतृत्वले राष्ट्रियता लम्पसारवादमा, प्रजातन्त्र मनपरितन्त्रमा र समाजवाद लुटतन्त्रमा परिणत गरिसकेपछि अब आफूलाई सच्चा प्रजातन्त्रवादी ठान्नेहरुले वैंकल्पिक प्रजातान्त्रिक पार्टीलाई नजिकबाट हेर्ने दिन आएकै छ। अबको आन्दोलन तोडफोड र हत्या–हिंसाको होइन, आफ्नै मनसँग आफैंले विद्रोह गर्ने आन्दोलन हो। आफ्नै मन र मत परिर्वतन गर्न नसके देश परिर्वतनको आशा किन गर्ने?

_x000D_ _x000D_

चिलुवाल विवेकशील साझा पार्टीका विदेश मामिला विभाग सदस्य हुन्। 

प्रकाशित मिति: शुक्रबार, असोज १२, २०७५  ०१:५६

नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो, सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा पठाउनु होला।

प्रतिक्रिया दिनुहोस्
64x64
नेपाल लाइभ
Nepal’s independent digital media. Offers quick current affairs update, analysis and fact-based reporting on politics, economy and society. http://nepallive.com
लेखकबाट थप
डिकवेलाको अर्धशतकमा सुदूरपश्चिमलाई हराउँदै लुम्बिनी एनपीएलको फाइनलमा
स्थानीय निर्वाचनको तयारी र संगठन परिचालन एमालेको राष्ट्रिय भेलाको मुख्य एजेन्डा
निरन्तर ओरालो लागेको सुनको मूल्य कतिसम्म पुग्छ ?
सम्बन्धित सामग्री
छठ घाटमा राजनीतिक उपस्थिति : ‘भक्ति’ कि ‘शक्ति’ को खोजी यस वर्ष छठको रौनकले मधेसका घाटलाई तताएन मात्र बरु काठमाडौं खाल्डोको सिंहदरबार वरिपरिकेन्द्रित कोलाहल पनि केही दिनका लागि मथ्थर भयो ।... सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
रावणका दश शिरदेखि लुसिफरको पतनसम्मः नेपालको राजनीतिमा शक्ति र अहंकार सरकारको हरेक निर्णयको विरोध गर्नु प्रतिपक्ष हुनु होइन, त्यस्तै सरकारका हरेक निर्णयलाई समर्थन गर्नु पनि लोकतान्त्रिक जिम्मेवारी होइन।... आइतबार, कात्तिक २९, २०८३
लोकपर्व छठ र यसका विभिन्न महत्वहरु संसारका लगभग सबै संस्कृतिमा सूर्य उपासनाको महत्वपूर्ण स्थान रहि आएको छ तर भारत र नेपालको भोजपुरी र मैथिली भाषी क्षेत्रमा सूर्य उपासन... आइतबार, कात्तिक २९, २०८३
ताजा समाचारसबै
पशुपति गौशाला धर्मशाला पशुपतिमै फिर्ता, जिल्ला र उच्च अदालतको फैसला सर्वोच्चबाटै सदर मंगलबार, मंसिर १, २०८३
डिकवेलाको अर्धशतकमा सुदूरपश्चिमलाई हराउँदै लुम्बिनी एनपीएलको फाइनलमा मंगलबार, मंसिर १, २०८३
स्थानीय निर्वाचनको तयारी र संगठन परिचालन एमालेको राष्ट्रिय भेलाको मुख्य एजेन्डा मंगलबार, मंसिर १, २०८३
निरन्तर ओरालो लागेको सुनको मूल्य कतिसम्म पुग्छ ? मंगलबार, मंसिर १, २०८३
सुदूरपश्चिमका कप्तान दीपेन्द्रद्वारा रेकर्ड : हिर्काए ३ अर्धशतक मंगलबार, मंसिर १, २०८३
सबै हेर्नुहोस
भिडियो ग्यालरीसबै
नेपाली कांग्रेस देउवा पक्षको राष्ट्रिय भेला (लाइभ)
नेपाली कांग्रेस देउवा पक्षको राष्ट्रिय भेला (लाइभ) शुक्रबार, साउन २९, २०८३
जरुरी सम्बोधनको बाध्यता किन? कांग्रेस बैठकमा विश्वप्रकाश शर्मा बोल्दै (लाइभ)
जरुरी सम्बोधनको बाध्यता किन? कांग्रेस बैठकमा विश्वप्रकाश शर्मा बोल्दै (लाइभ) शुक्रबार, साउन २९, २०८३
शेरबहादुर देउवा स्वदेश फर्किनुअघि विमानस्थलमा नेताकार्यकर्ताहरूकाे भीड
शेरबहादुर देउवा स्वदेश फर्किनुअघि विमानस्थलमा नेताकार्यकर्ताहरूकाे भीड बिहीबार, साउन २८, २०८३
लेखा समितिको बैठक (लाइभ)
लेखा समितिको बैठक (लाइभ) बुधबार, साउन २७, २०८३
राष्ट्रिय सभा बैठक (लाइभ)
राष्ट्रिय सभा बैठक (लाइभ) बुधबार, साउन २७, २०८३
सबै हेर्नुहोस
ट्रेण्डिङ
बझाङमा अटो दुर्घटना अपडेट: मृत्यु हुनेको संख्या ४ पुग्यो, चालक नियन्त्रणमा सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
स्कुटर दुर्घटनामा दुई जनाकाे मृत्युु सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
शेख हसिनाको गृहजिल्ला गोपालगञ्जमा हिंसा र प्रदर्शन चर्कियो सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
मोटरसाइकल दुर्घटनामा एक जनाको मृत्यु सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
लोहोरो प्रहारबाट श्रीमतीको मृत्यु, श्रीमान पक्राउ मंगलबार, मंसिर १, २०८३
सबै हेर्नुहोस
अन्तर्वार्ता
लुम्बिनी लायन्सलाई अझ बलियो बनाउँदै नेपाली क्रिकेटमा योगदान दिन चाहन्छौँ : अध्यक्ष जिसी नेपाल लाइभ
दरबारको दशैं सधैं सम्झिरहन्छु : आनन्द कार्की [दशैं वार्ता] नेपाल लाइभ
दशैंमा स्वास्थ्यको ख्याल राखौं, सन्तुलित खाना खाउँ नेपाल लाइभ
सबै हेर्नुहोस
विचारसबै
छठ घाटमा राजनीतिक उपस्थिति : ‘भक्ति’ कि ‘शक्ति’ को खोजी धर्मेन्द्र झा
रावणका दश शिरदेखि लुसिफरको पतनसम्मः नेपालको राजनीतिमा शक्ति र अहंकार सुरेश गिरी
लोकपर्व छठ र यसका विभिन्न महत्वहरु आनन्द अस्तित्व
विश्वव्यापी बन्दै छठ पर्व नेपाल लाइभ
सबै हेर्नुहोस
ब्लग
आईजीपी प्रकरणः दोहोरिएला रुक्मांगद कटवाल काण्ड? शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
राइड शेयरिङमा मनपरी भाडा र असमान प्रतिस्पर्धा शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
भिन्तुना आन्दोलनः म्हपुजाको दिन प्रधानमन्त्री उपस्थित भएको त्यो क्षण मंगलबार, कात्तिक २४, २०८३
सबै हेर्नुहोस
लोकप्रिय
विरोध हुँदाहुँदै सूचना प्रकाशन शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
पृथ्वी राजमार्गसहित दुई सडकखण्ड अवरुद्ध शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
बझाङमा अटो दुर्घटना अपडेट: मृत्यु हुनेको संख्या ४ पुग्यो, चालक नियन्त्रणमा सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
माइक्रोबस दुर्घटनामा १० जनाको मृत्युु, पाँच घाइते बिहीबार, कात्तिक २६, २०८३
इनम कनेक्सन : कांग्रेस नेता उमेश श्रेष्ठका भाई पक्राउ शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
सबै हेर्नुहोस
Nepal Live
Nepal Live

सम्पर्क ठेगाना

Nepal Live Publication Pvt. Ltd.,
Anamnagar, Kathmandu, Nepal

DEPARTMENT OF INFORMATION
AND BROADCASTING
Regd Number :

1568/ 076-077
अध्यक्ष : अनिल न्यौपाने
प्रधान सम्पादक : राम प्रसाद दाहाल

टेलिफोन

News Section: +977-1-5705056
Account : +977-1-5705056
Sales & Marketing: 9841877998 (विज्ञापनका लागि मात्र)
Telephone Number: 01-5907131

ईमेल

[email protected]
[email protected]

मेनु

  • गृहपृष्ठ
  • मुख्य समाचार
  • बिजनेस लाइभ
  • ईन्टरटेनमेन्ट लाइभ
  • स्पोर्टस लाइभ
  • महाधिवेशन विशेष
  • अभिलेख
  • कोरोना अपडेट
  • स्थानीय निर्वाचन
  • प्रतिनिधि सभाकाे निर्वाचन
  • युनिकोड
Nepal Live

सूचना विभाग दर्ता नं.

१५६९/०७६-७७

ईमेल

[email protected]
© 2026 Nepal Live. All rights reserved. Site by: SoftNEP
सर्च गर्नुहोस्