काठमाडौं-पोखरा महानगरपालिकाले विदेशबाट आएका ३८८ जनालाई होम आइसोलेसनमा राख्नुका साथै विपन्न वर्गलाई राहत वितरण थालेको छ। विदेशबाट आएका संकास्पद दुई बिरामीको कोरोना रिपोर्ट नेगेटिभ देखिएपछि महानगरपालिका ठूलो जोखिममा नरहेको नगर प्रमुख मानबहादुर जिसीले बताए।
बेल्जियम र भारतबाट आएका दुई बिरामीलाई आइसोलेसनमा राखेर उपचार गरिएको र उनीहरुमा कोरोनाको रिपोर्ट नेगेटिभ नभेटिएको महानगरका सूचना अधिकारी भरतराज पौडेलले जानकारी दिए। उनीहरुलाई हाल पोखरा स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानको आइसोलेसन वार्डमा राखिएको छ।
महानगरपालिकामा एक महिना अवधिमा विदेशबाट आएका नागरिकको पहिचान गर्ने काम भैरहेको छ। अहिलेसम्म पहिचान भएका ३८८ जनालाई नियमित रुपमा अनुगमन गर्ने तथा उनीहरुको स्वास्थ्य अवस्था बुझ्ने काम भैरहेको प्रमुख जिसीले जानकारी दिए। यदि उनीहरुमा कोरोनाको थोरैमात्रै लक्षण देखिए पनि तुरुन्त आइसोलेसन वार्डमा राख्न महानगरले निर्देशन दिएको छ।
उनीहरुलाई नजिकका स्वास्थ्यकर्मीले नियमित रुपमा अनुगमनका साथै स्वास्थ्य परामर्श दिने काम भैरहेको जिसीले जनाए। यसका साथै महानगरले कोरोनासम्बन्धी जानकारी प्रदान गर्ने र ध्वनी सामग्री जिंगल बनाएर हरेक टोल-टोलमा बजाउँदै हिँडेको छ। कोरोनाको लक्षण देखिनेबित्तिकै नजिकको स्वास्थ्य संस्था तथा महानगरले व्यवस्था गरेका स्वास्थ्य केन्द्रमा जान अनुरोध गरेको छ।
केही अस्पतालमा फिभर क्लिनिक स्थापना गरि नियमित चेकजाँच गर्ने काम भैरहेको सूचना अधिकारी पौडेलले बताए। जनतामा कोरोनाको लक्षण जानकारी गराउँदै गर्दा साधारण ज्वरो आउनेहरु पनि त्रसित हुने गरेको जिसीले बताए। यस अवधिमा ज्वरो तथा अन्य रोग लागेर आउने बिरामीको संख्या भने धेरै घटेको महानगरका अधिकारीहरु बताउछन्।
यस अवधिमा कसैलाई पनि क्वारेन्टाइनमा राख्नु पर्ने अवस्था नआएको जिसीले जानकारी दिए। ‘हामीले होम क्वारेन्टाइनलाई बढी जोड दिएका छौं, होम क्वारेन्टाइनलाई व्यवस्थित गर्न खोजेका कारणले गर्दा नै समस्याहरु नदेखिएको हो,’उनले भने।
महानगरले कसैलाई पनि बाहिर ननिस्कन अनुरोध गरेको छ। तर यसैको रोकथाम तथा व्यवस्थापनमा खटिएका सुरक्षाकर्मी, कर्मचारी र स्वास्थ्यकर्मीहरुलाई निर्वाध रुपमा खटिएर काम गर्नका लागि निर्देशन दिनसमेत गाह्रो परिरहेको नगर प्रमुख जिसीको भनाइ छ। उनले भने, ‘उहाँहरुलाई खटिन अनुरोध त गरेका छौं, तर उहाँहरु नै सुरक्षित हिसाबले काम गर्न सक्ने अवस्थामा हुनुहुन्न।’
नगरमा एम्बुलेन्स चालक तथा स्वास्थ्यकर्मीलाई सुरक्षित भएर काम गर्नका लागि उपकरण छैन। महानगरले स्वास्थ्यकर्मीले लगाउने विशेष प्रकारको सुरक्षा उपकरण ‘पिपिइ’ केन्द्रसँग मगाइरहेको छ। विना उपकरणपनि महानगर कोरोना रोकथामको तयारीमा खटिएको छ।
हाल महानगरले दुई वटा क्वारेन्टाइन स्थल तयार पारेको छ। सिर्जना चोकको लेक सिटी हस्पिटल र मध्यपुर अस्पतालमा क्वारेन्टाइन स्थल तयार गरिरहेको छ। लेक सिटी हस्पिटलमा १९० वटा बेड क्षमता रहेको छ भने मध्यपुर अस्पतालमा २० वटा बेडको क्षमता रहेको छ।
त्यस्तै गण्डकी स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानमा महानगरले आइसोलेसन वार्ड तयारी अवस्थामा राखेको छ। यसमा पनि जम्मा १० वटा मात्रै शैया छन्। आवश्यकता भए २५–३० बेडको बनाउन सकिने जिसीले जानकारी दिए।
महानगरले अझै क्वारेन्टाइन स्थलको खोजी गरिरहेको छ त्यसका लागि आवश्यक पर्ने उपकरण ल्याउने तयारी गरेको छ। तर कुनै पनि क्वारेन्टाइन तथा आइसोलेसनमा विशेष स्वास्थ्य सामग्री भने छैन।
हाल महानगरपालिकाको जनसंख्या ७ लाख हाराहारीमा छ। तर काम गर्न र बसाइसराइ गरि आएका थप ५ लाखसहित १२ लाखको व्यवस्थापन गर्नुपर्ने अवस्था रहेको नगरप्रमुख जिसी बताउछन्।
कोरोनाको रोकथाम तथा नियन्त्रणका लागि महानगरले साढे दुई करोड रुपैयाँको कोषको स्थापना गरेको छ। यस कोषमा प्रदेश सरकारबाट एक करोड रुपैयाँ प्राप्त भएको सूचना अधिकारी पौडेलले जानकारी दिए। साढे ४८ लाख रुपैयाँ कर्मचारीहरुबाट संकलन गरिएको छ। त्यस्तै विभिन्न व्यक्तिहरुले १५ लाख रुपैयाँ कोषमा जम्मा गरेका छन् यसका साथै महानगरको विपद कोषमा भएको पैसालाई पनि प्रयोग गर्ने तयारी गरेको छ।
दुई साताभन्दा लामो समयदेखि लकडाउन हुँदा दैनिक ज्यालादारी गर्ने तथा विपन्न वर्गहरुलाई बाँच्न गाह्रो परेपछि राहत वितरण गर्न थालेको छ। महानगरपालिकाले १९ हजार परिवारलाई राहत बाँड्दैछ।
चार जना र सोभन्दा माथिको परिवारलाई २५ किलो स्टिम जिरा चामल, दुई किलो रातो दाल, नुन एक प्याकेट, एक लिटर सनफ्लावर तेल र एक किलो चना वितरण गरिरहेको छ। केही समय महानगर राहत वितरणमा केन्द्रित रहने सूचना अधिकारी पौडेलले बताए। राहत वितरणसँगै महानगरले मुख्य चोकहरुमा, मानिसहरुको बढी भीडभाड हुने स्थल, बसपार्कलगायतका ठाउँमा विषादी ‘क्लोरिन’ छर्ने काम गरिरहेको छ।
महानगरले सम्पूर्ण स्वास्थ्य चौकीहरु निरन्तर रुपमा खोल्ने निर्देशनसहित विभिन्न निर्णय गरेको छ। सरसफाइका कामहरु भैरहेका छन्। सम्पूर्ण वडामा स्वास्थ्य सेवा प्रमुखसहितको समिति बनाइएको छ, जसमा प्रतिनिधि पनि छन्। सरकारले स्वास्थ्य स्वयंसेविकाहरुलाई पनि कोरोना रोकाथाम तथा नियन्त्रणका लागि समावेश गर्ने निर्णय गरेको छ।
सरकारको निर्णयपछि उक्त समितिमा स्वयंसेविकालाई पनि समावेश गर्ने तयारी भएको महानगरले जनाएको छ। उनिहरुलाई यस अभियामा लगाउने भनिए पनि उनीहरुलाई बाहिर निष्केर काम गर भन्नलाई भने धेरै गाह्रो छ। त्यसैले सामाजिक दूरी कायम गरि फोनमार्फत् सहयोग लिने तयारी गरिएको छ। उनीहरुलाई सूचना बाहकको रुपमा काम लगाउन सकियो भने पनि केही सहज हुनेछ।
कतिपय समुदायमा राजनीतिक पार्टीहले बन्द गराएको भन्ने सम्मको सूचना प्रवाह हुँदा काम गर्न गाह्रो परेको जिसी बताउछन्। यो सबैभन्दा खतनाक विषय भएको उनले बताए।
कोरोना रोकथामको तयारी तथा राहत वितरणका लागि कम्तिमा पनि दुई–तीन करोड रुपैयाँ खर्च हुने देखिएको जि।सीको विश्लेषण छ। भोलिका दिनमा महानगरवासीको जीवन रक्षाको लागि खर्च गर्नैपर्ने परिस्थिति आएमा महानगर तयारी अवस्थामा रहेको उनले दावी गरे।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।