भैरहवा- तीन वटा सरकारबीच आवश्यक समन्वय र तालमेल नमिल्दा तीनै तहमा एकपछि अर्को विवाद सिर्जना हुन थालेका छन्। केन्द्रीय अर्थात् संघीय सरकार, प्रदेश सरकार र स्थानीय सरकारबीच नै समन्यव अभावमा विकास निर्माण समेत झनै अन्योलमा पर्न थालेका छन्।
रुपन्देहीका स्थानीय तहमा पनि संघीयता आएपछि जनप्रतिनिधिबीच टकरावको अवस्था सिर्जना भएको छ। गाउँ–गाउँको विकास गर्ने भन्दै निर्वाचन जितेका जनप्रतिनिधिह पछिल्लो समय विवादमा तानिएका हुन्। एकअर्कालाई भ्रष्टाचार गरेको आरोप लगाउँदै स्थानीय तहको विकासको काम छाडेर विनियोजित बजेटको पछाडि लाग्दा स्थानिय तहमा विवाद चुलिएको हो।
रुपन्देहीको सबैभन्दा पिछडिएको मानिने मर्चवार क्षेत्रमा स्थानीय तहका जनप्रतिनिधि विवाद बढ्ला विकास अलमलिएको स्थानीयवासी चिन्ता व्यक्त गर्छन्।
मर्चवार क्षेत्रमा ३ वटा मर्चवारी गाउँपालिका, सम्मरीमाई गाउँपालिका र कोटहीमाई गाउँपालिका रहेका छन्। मर्चवारको विकासका लागि यी तीन वटै गाउँपालिका करोडौं बजेट विनियोजित भए पनि सदुपयोग भएको छैन।
यसको पछिल्लो ज्वलन्त उदाहरण हो मर्चवारी गाउँपालिका। मर्चवारी गाउँपालिकाका जनप्रतिनिधिहरु विकासमा जुट्नुको सट्टा मुद्दा मामिला लिएर जिल्ला समन्वय समितिको कार्यालय रुपन्देहीमा धाउन थालेका छन्। गाउँपालिकाका अध्यक्ष, उपाध्यक्ष, २६ जना सदस्य एकातिर र ७ वटै वडाका वडाअध्यक्ष एकातिर हुँदा विवाद उत्कर्षमा पुगेको हो।
विवादलाई लिएर जिल्ला समन्वय समिति रुपन्देहीको कार्यालयमा उपाध्यक्ष र सदस्यहरु सहित आएका गाउँपालिका अध्यक्ष केशवनन्द बनियाँले गाउँपालिकाको ७ वटै वडाअध्यक्षहरुले वडासदस्यहरुको राय सुझाव नलिई एकलौटी रुपमा काम गरिरहेको आरोप लगाए। वडाअध्यक्षहरुले आफ्नो वडासदस्यहरुलाई बाइकट गरी काम गरिरहेको भन्ने गुनासो आफूसँग आएपछि मिलाउन खोजेको विवाद नमिलेपछि आफू समन्वय समिति प्रमुखसमक्ष आएको अध्यक्ष बनियाँको भनाइ छ। उनले वडाअध्यक्षहरुले विकास निर्माण अनियमितता गर्ने गरेको आरोप लगाउँदै सदस्यहरुले हिसाब माग्दा समेत नदिने गरेको बताए।
वडाअध्यक्षहरुले एकलौटी रुपमा काम गरेर भ्रष्टाचार गरिरहेको वडाका सदस्यहरुको आरोप छ। वडा नम्बर ६ का सदस्य रतनेशकुमार यादवले वडाअध्यक्षले गाउँपालिकाबाट आएको बजेट आफ्नै घरको जस्तै गरी खर्च गर्ने गरेको आरोप लगाए। 'निर्वाचनको बेला हामी पनि जनतासमक्ष मत माग्न गएका थियौँ। वडाअध्यक्षले आएको बजेट व्यक्तिगत सरह प्रयोग गर्दा आज जनताले एउटा धारा माग्दा समेत दिन सक्ने स्थिति छैन,' उनले भने, 'कसरी सदस्य भएर बस्ने?'
वडा नम्बर ४ का अध्यक्ष शैलेश श्रीवास्तवले समेत गाउँपालिका अध्यक्षले वडाको योजना पनि आफै चलाउन खोजेको आरोप लगाए। उनले गाउँपालिका अध्यक्षले वडामा समेत ठाडो हस्तक्षेप गरी काम गर्ने गरेको आरोप लगाउँदै वडालाई दिने भनिएको एक करोड रुपैयाँ समेत कटौती गरी ८० लाख मात्र पठाउन खोजेको बताए। गाउँपालिका अध्यक्षले उपाध्यक्ष, वडाअध्यक्ष तथा सदस्यहरुलाई मिलाएर लैजानुपर्नेमा वडा सदस्यहरुलाई अनावश्यक रुपमा उचालेर विवाद सिर्जना गरेको उनको आरोप छ।
राष्ट्रिय जनमोर्चाका नेता तथा व्यवसायी नेत्रप्रसाद आर्चायले नेपालका राजनीतिक नेतृत्वले गहन अध्ययनबिनै हचुवाका भरमा संघीयता ल्याइएका कारण स्थानिय तहमा किचलो पैदा भएको बताए। स्थानीय निकायलाई स्थानीय सरकारको रुपमा परिभाषित गर्दै क्षमताभन्दा बढी अधिकार दिइएकाले पनि स्थानिय तहमा किचलो भएको उनको तर्क छ।
स्थानीय तहमा निर्वाचित मेयर, उपमेयर, गाउँपालिका अध्यक्ष, उपाध्यक्ष, वडा अध्यक्ष तथा सदस्यहरुमा समेत आआफ्नै खालको अहमं बढेकाले गाउँ तथा नगरको विकासभन्दा पहिला आफ्नै विकासमा तल्लीन रहेको उनको बुझाइ छ।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।