• गृहपृष्ठ
  • मुख्य समाचार
  • नेपाल लाइभ

    • राजनीति
    • निर्वाचन विशेष
    • अनुसन्धान
    • प्रवास
    • विचार
    • फिचर
    • समाचार
    • ब्लग
    • समाज
    • अन्तर्वार्ता
    • सुरक्षा/अपराध
    • साहित्य डबली
    • विश्व
    • कोरोना अपडेट
    • नेपाल लाइभ विशेष
    • जीवनशैली
    • भिडियो

    बिजनेस लाइभ

    • अर्थ समाचार
    • बैंक/बिमा/सेयर
    • पर्यटन-उड्डयन
    • अटो
    • पूर्वाधार
    • श्रम-रोजगार
    • कृषि
    • कर्पोरेट
    • सूचना-प्रविधि
    • बिजनेस लाइभ भिडियो
    • बिजनेस टिप्स
    • अन्तर्वार्ता - विचार

    इन्टरटेनमेन्ट लाइभ

    • समाचार
    • सिनेमा
    • अन्तर्वार्ता
    • रंगमञ्च
    • फिल्म समीक्षा
    • गसिप
    • संगीत
    • विचार-विश्लेषण
    • इन्टरटेनमेन्ट लाइभ भिडियो
    • सञ्जाल
    • फेसन
    • मोडल

    स्पोर्टस लाइभ

    • फिचर
    • फुटबल
    • क्रिकेट
    • अन्य
    • लेख-विश्लेषण
    • अन्तर्वार्ता
हाम्रो बारेमा
  • हाम्रो बारेमा
मंगलबार, मंसिर १, २०८३ Tue, Nov 17, 2026
  • गृहपृष्ठ गृहपृष्ठ
  • राजनीति
  • निर्वाचन विशेष
  • अनुसन्धान
  • बिजनेस लाइभ
  • इन्टरटेन्मेन्ट लाइभ
  • स्पोर्टस लाइभ
  • प्रवास
  • भिडियो

बिजनेस लाइभ

  • अर्थ समाचार
  • बैंक/बिमा/सेयर
  • पर्यटन-उड्डयन
  • अटो
  • पूर्वाधार
  • श्रम-रोजगार
  • कृषि
  • कर्पोरेट
  • सूचना-प्रविधि
  • अन्य
    • बिजनेस लाइभ भिडियो
    • बिजनेस टिप्स
    • अन्तर्वार्ता - विचार

इन्टरटेन्मेन्ट लाइभ

  • समाचार
  • सिनेमा
  • अन्तर्वार्ता
  • रंगमञ्च
  • फिल्म समीक्षा
  • गसिप
  • संगीत
  • विचार-विश्लेषण
  • इन्टरटेनमेन्ट लाइभ भिडियो
  • अन्य
    • सञ्जाल
    • फेसन
    • मोडल

स्पोर्टस लाइभ

  • मुख्य समाचार
  • फिचर
  • फुटबल
  • क्रिकेट
  • अन्य
  • लेख-विश्लेषण
  • अन्तर्वार्ता
विचार
सम्पादकीय

प्रधानमन्त्रीको मर्यादा राख्न विज्ञानमाथिको मानमर्दन रोक

64x64
नेपाल लाइभ शुक्रबार, असार २५, २०७८  २२:२६
1140x725

प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले बिहीबार एउटा कार्यक्रममा ‘पानीसरा’ भनिने एक स्वास्थ्य समस्यालाई निको बनाउने ‘टिप्स’ प्रस्तुत गरे। ‘साधारण औषधि कालो तिल आफैंले चपाएर थपक-थपक लगाइदियो भने, बिमारीले चपाउन पनि आनन्द मान्छ र चपाउँदै मसिनो पार्दै त्यो लेप लगाइदियो भने लगाउँदा सँगसँगै पोलिरहेको पानीसरा, त्यो फोका–फोका, त्यो जिलजिल गर्ने फोकाहरू समाप्त हुन्छ’, उनको भनाइ थियो।

यसअघि पनि प्रधानमन्त्री ओलीबाट कोरोनालक्षित, विज्ञानका हिसाबले अप्रमाणित ‘टिप्स’हरु सार्वजनिक भएका छन्। उनले अघिल्लो वर्ष राष्ट्रिय सभामा सम्बोधन गर्दै भनेका थिए- ‘कोरोना भनेको एउटा रुघाखोकीजस्तो हो। लागिहाल्यो भने हाच्छिउँसाच्छिउँ गर्नुपर्छ, तातो पानी खानुपर्छ, उडाइदिनुपर्छ।‘ त्यस्तै, सात प्रदेशका मुख्यमन्त्रीसँग गरिएको एउटा भिडियो छलफलमा उनले भनेका थिए- ‘तातो पानीले हात धुनेबित्तिकै त्यो भाइरसको, त्यसको बाहिरी लेयरको बोसो पग्लिएपछि त्यो त निर्जीव हो, समाप्त हुन्छ त्यहीँ। मर्ने होइन, त्यसको जुन जीवतत्त्वको रूपमा त्यो बाहिरी लेयरको बोसीय तत्त्वले जे उपद्रो मच्चाउन सक्थ्यो, त्यो समाप्त हुन्छ।‘ नेपाल चेम्बर अफ कमर्सको ७०औं वार्षिक साधारणसभालाई सम्बोधन गर्दा उनको ‘टिप्स’ थियो- ‘नुन, पानीले गार्गल गरिदियो, सकिन्छ भने अम्बाका दुईवटा पात उमालिदिउँ, बेसरी गार्गल गरिदिउँ, घाँटीमा बसेको (कोरोना भाइरस) चट्, स्टिम लिइदिउँ फोक्सोबाट चट्, त्यत्ति गर्दाखेरी धेरै सुरक्षित भइन्छ।'

बेसार, कालो तिल वा अम्बामात्रै होइन, हाम्रा घरेलु प्रयोगका कैयौं यस्ता वस्तुहरुमा औषधीय गुण हुने कुरालाई नकार्न सकिँदैन। तर, त्यही नै औषधि होइन, जसले गम्भीर रोगहरु निदान गर्न सकोस्। प्रधानमन्त्रीले जसरी निश्चित स्वास्थ्य समस्याको नाम लिएर त्यसको प्रयोग विधिलाई उल्लेख गरेका छन्, ती पूर्ण प्रमाणित विषय होइनन्। त्यसकारण पनि प्रधानमन्त्री ओलीबाट यस खालका धारणा सार्वजनिक हुने बित्तिकै विज्ञहरुबाट चर्को आलोचना हुने गरेको छ। त्यसको प्रमाणिकतालाई लिएर प्रश्न उठ्ने गरेको छ। त्यसले मुलुकका प्रधानमन्त्रीको छविमा प्रश्न उठेको छ भने त्यो पदको गरिमा हलुका बनेको छ। तर, प्रधानमन्त्री ओलीले भने त्यसको पर्वाह गरेकै देखिन्न, बरु उनले वैज्ञानिक आधारमा टेकेर भइरहेको आफ्नो आलोचनालाई सुनेको नसुन्यै गर्ने, अझ बेवास्ता नै गर्ने र पुनः त्यही शैलीलाई निरन्तरता दिइरहने गरेका छन्।

Ncell 2
Ncell 2
nimb
nimb

केपी शर्मा ओली कोही साधारण व्यक्ति हुन्थे, अथवा कुनै पार्टीको नेता मात्र हुन्थे र आफूसँग सल्लाह लिन आउनेलाई यस्ता सल्लाह दिएका हुन्थे भने त्यसलाई बेवास्ता गर्न सकिन्थ्यो। उनी त यो देशका प्रधानमन्त्री हुन्। प्रधानमन्त्रीका भाषणहरुलाई ध्यानपूर्वक सुन्ने र त्यसलाई अपनाउने, अनुसरण गर्नेहरुको संख्या ठूलो हुन्छ। किनभने मुलुकको सरकार प्रमुख नागरिकको अभिभावकीय भूमिकामा रहेको हुन्छ। स्वभावतः आफूले अभिभावक मानेका व्यक्तिका सल्लाहमात्र होइन, जीवनशैली नै अनुसरण गर्ने आम स्वभाव हुन्छ। त्यसकारण पनि उनले बोल्ने विषयहरु वैज्ञानिक रुपमा प्रमाणित हुनुपर्छ। भन्नुको अर्थ प्रधानमन्त्रीले प्रमाणित विषयमा मात्र बोल्नुपर्छ। उनको बोलीको तथ्य जाँच, विश्लेषण र प्रभावको आकलन हुँदा त्यसको नतिजा सकारात्मक देखिनुपर्छ। जब प्रधानमन्त्री नै सार्वजनिक रुपमा विज्ञानले प्रमाणित नगरेका उपचार पद्दति र औषधीय ‘टिप्स’ बाँड्दै हिँड्छन् भने त्यसबाट जनमानसमा कस्तो खालको सन्देश प्रवाह होला? अनि त्यसले जनस्वास्थ्यमा कति ठूलो समस्या निम्त्याउन सक्ला भन्नेबारे प्रधानमन्त्रीले कत्ति पनि हेक्का राखेको देखिएन।

हो, बहुदलीय अभ्यासमा प्रधानमन्त्री कुनै निश्चित दलसँग आबद्ध हुन्छन् र उनका राजनीतिक सीमितताहरु पनि हुन्छन्। त्यहीकारण उनका राजनीतिक अभिव्यक्तिहरु विवादित नै बने पनि समाजले त्यसलाई त्यति असहज ठान्दैन। राजनीतिक विषयमा दाबी गर्ने, अरुको खण्डन गर्ने र आफ्नो महानता स्थापित गर्ने जस्ता विषय सामान्यतया अस्वाभाविक मानिँदैनन् पनि। तर, राजनीतिक सन्दर्भबाहेक प्रधानमन्त्रीबाट सार्वजनिक हुने अन्य अभिव्यक्ति विवादस्पद हुने अपेक्षा गरिँदैन। तर, स्वास्थ्य जस्तो संवेदनशील विषय, अझ त्यसमा बृहत् समूहको स्वास्थ्यमा प्रत्यक्ष असर पार्न सक्ने विषयमा प्रमाणित नभएको कुरा प्रधानमन्त्रीले बोल्ने अपेक्षा कदापि गरिँदैन। प्रधानमन्त्री ओली भने त्यसमा अपवाद देखिन्छन्, अझ भनौं– बेपरवाह लाग्छन्। कतिसम्म भने ‘मैले बोलेपछि त्यही नै प्रमाण’ भन्ने खालको शैली उनमा देखिइरहेको छ। त्यसैले त उनी धाराप्रवाह रुपमा बेसारदेखि कालो तिलसम्मका सिद्धान्त सार्वजनिक गर्न अप्ठ्यारो मानिरहेका छैनन्।

max tiger cn
max tiger cn
tvs-dashain-2083
tvs-dashain-2083

बिहीबार प्रधानमन्त्री ओलीले ‘कालो तिलको टिप्स’ दिइरहँदा त्यही कार्यक्रममा उपस्थित रहेका वैज्ञानिक उत्तमबाबु श्रेष्ठले राति ट्वीटरमा लेखेका थिए– ‘सम्बोधनमा मैले बुझेको बिज्ञानको हिसाबले कैयौं कुरा अप्रमाणित थिए। उहाँले भाष्कराचार्यदेखि सर्नसम्मको, कालो तिल र सुश्रृतदेखि अंग प्रत्यारोपणसम्मका कुराहरू जोड्नुभयो, जेनिटिक मेमोरीदेखि हिमालमा पानी कसरी पर्छ लगायतका कुरा गर्नुभयो। त्यसमा खासै नविनता थिएन, उहाँले दोहोर्‍याइरहने कुराहरू नै थिए, जुन कुराहरू अप्रमाणित थिए।’

कुनै पनि आधुनिक राज्य हाँक्ने भूमिकामा रहेका सरकार प्रमुखहरुले वैज्ञानिक प्रामाणिकताको यति हुर्मत लिँदैनन्, जति प्रधानमन्त्री ओलीले लिइरहेका छन्। यहाँ सन्दर्भका रुपमा उल्लेख गरिएका ‘स्वास्थ्य टिप्स’ मात्रै होइनन्, उनले नेपाली नागरिकदेखि हात्तीसम्मको ‘जेनेटिक मेमोरी’को चर्चा गरेर नेपाली भूमिलाई विशेष भएको देखाउने प्रयत्न गर्दै आएका छन्। सबभन्दा उदेकलाग्दो त के भने तिनको प्रामाणिकता बारे उनलाई कुनै लिनुदिनु नै रहेको देखिन्न। बरु त्यसको आलोचना हुँदा भन्ने गर्छन्– कि सत्य के हो पत्ता लगाऊ, नभए यसैलाई पत्याऊ!

सामान्य अवस्था हुन्थ्यो भने प्रधानमन्त्रीले विज्ञानको हुर्मत लिएर दिने अभिव्यक्ति र बाँड्ने ‘टिप्स’ त्यति आपत्तिजनक नबन्न सक्थ्यो। तर, अहिले कोरोना महामारीको युग चलिरहेको छ जसले दुनियाँभरका मानिसलाई ‘बाँच्नका लागि’ गर्नुपर्ने संघर्षमा धकेलिदिएको छ। संसारका मै हुँ भन्ने शक्ति राष्ट्रहरु कोरोनाविरुद्धको लडाईंमा लखतरान देखिएका छन्। प्रधानमन्त्री ओलीले महामारीको यो भयावह अवस्थालाई समेत मजाक ठान्नेखालका ‘टिप्स’ बाँडेर विज्ञानलाई नै नजरअन्दाज गरिरहनु विडम्बना हो। ‘प्रधानमन्त्री ओली जे पनि बोल्छन्’ भनेरै स्थापित गर्ने हो भने बेग्लै कुरा, होइन भने विज्ञानका अप्रमाणित विषयलाई टेको लगाएर उनले दिइरहेका अभिव्यक्तिले विज्ञानको मात्र हुर्मत लिएको छैन, उनी स्वयं र प्रधानमन्त्री पदकै कद घटाइरहेछन्।

प्रकाशित मिति: शुक्रबार, असार २५, २०७८  २२:२६

नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो, सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा पठाउनु होला।

प्रतिक्रिया दिनुहोस्
64x64
नेपाल लाइभ
Nepal’s independent digital media. Offers quick current affairs update, analysis and fact-based reporting on politics, economy and society. http://nepallive.com
लेखकबाट थप
डिकवेलाको अर्धशतकमा सुदूरपश्चिमलाई हराउँदै लुम्बिनी एनपीएलको फाइनलमा
स्थानीय निर्वाचनको तयारी र संगठन परिचालन एमालेको राष्ट्रिय भेलाको मुख्य एजेन्डा
निरन्तर ओरालो लागेको सुनको मूल्य कतिसम्म पुग्छ ?
सम्बन्धित सामग्री
छठ घाटमा राजनीतिक उपस्थिति : ‘भक्ति’ कि ‘शक्ति’ को खोजी यस वर्ष छठको रौनकले मधेसका घाटलाई तताएन मात्र बरु काठमाडौं खाल्डोको सिंहदरबार वरिपरिकेन्द्रित कोलाहल पनि केही दिनका लागि मथ्थर भयो ।... सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
रावणका दश शिरदेखि लुसिफरको पतनसम्मः नेपालको राजनीतिमा शक्ति र अहंकार सरकारको हरेक निर्णयको विरोध गर्नु प्रतिपक्ष हुनु होइन, त्यस्तै सरकारका हरेक निर्णयलाई समर्थन गर्नु पनि लोकतान्त्रिक जिम्मेवारी होइन।... आइतबार, कात्तिक २९, २०८३
लोकपर्व छठ र यसका विभिन्न महत्वहरु संसारका लगभग सबै संस्कृतिमा सूर्य उपासनाको महत्वपूर्ण स्थान रहि आएको छ तर भारत र नेपालको भोजपुरी र मैथिली भाषी क्षेत्रमा सूर्य उपासन... आइतबार, कात्तिक २९, २०८३
ताजा समाचारसबै
पशुपति गौशाला धर्मशाला पशुपतिमै फिर्ता, जिल्ला र उच्च अदालतको फैसला सर्वोच्चबाटै सदर मंगलबार, मंसिर १, २०८३
डिकवेलाको अर्धशतकमा सुदूरपश्चिमलाई हराउँदै लुम्बिनी एनपीएलको फाइनलमा मंगलबार, मंसिर १, २०८३
स्थानीय निर्वाचनको तयारी र संगठन परिचालन एमालेको राष्ट्रिय भेलाको मुख्य एजेन्डा मंगलबार, मंसिर १, २०८३
निरन्तर ओरालो लागेको सुनको मूल्य कतिसम्म पुग्छ ? मंगलबार, मंसिर १, २०८३
सुदूरपश्चिमका कप्तान दीपेन्द्रद्वारा रेकर्ड : हिर्काए ३ अर्धशतक मंगलबार, मंसिर १, २०८३
सबै हेर्नुहोस
भिडियो ग्यालरीसबै
नेपाली कांग्रेस देउवा पक्षको राष्ट्रिय भेला (लाइभ)
नेपाली कांग्रेस देउवा पक्षको राष्ट्रिय भेला (लाइभ) शुक्रबार, साउन २९, २०८३
जरुरी सम्बोधनको बाध्यता किन? कांग्रेस बैठकमा विश्वप्रकाश शर्मा बोल्दै (लाइभ)
जरुरी सम्बोधनको बाध्यता किन? कांग्रेस बैठकमा विश्वप्रकाश शर्मा बोल्दै (लाइभ) शुक्रबार, साउन २९, २०८३
शेरबहादुर देउवा स्वदेश फर्किनुअघि विमानस्थलमा नेताकार्यकर्ताहरूकाे भीड
शेरबहादुर देउवा स्वदेश फर्किनुअघि विमानस्थलमा नेताकार्यकर्ताहरूकाे भीड बिहीबार, साउन २८, २०८३
लेखा समितिको बैठक (लाइभ)
लेखा समितिको बैठक (लाइभ) बुधबार, साउन २७, २०८३
राष्ट्रिय सभा बैठक (लाइभ)
राष्ट्रिय सभा बैठक (लाइभ) बुधबार, साउन २७, २०८३
सबै हेर्नुहोस
ट्रेण्डिङ
बझाङमा अटो दुर्घटना अपडेट: मृत्यु हुनेको संख्या ४ पुग्यो, चालक नियन्त्रणमा सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
स्कुटर दुर्घटनामा दुई जनाकाे मृत्युु सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
शेख हसिनाको गृहजिल्ला गोपालगञ्जमा हिंसा र प्रदर्शन चर्कियो सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
मोटरसाइकल दुर्घटनामा एक जनाको मृत्यु सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
लोहोरो प्रहारबाट श्रीमतीको मृत्यु, श्रीमान पक्राउ मंगलबार, मंसिर १, २०८३
सबै हेर्नुहोस
अन्तर्वार्ता
लुम्बिनी लायन्सलाई अझ बलियो बनाउँदै नेपाली क्रिकेटमा योगदान दिन चाहन्छौँ : अध्यक्ष जिसी नेपाल लाइभ
दरबारको दशैं सधैं सम्झिरहन्छु : आनन्द कार्की [दशैं वार्ता] नेपाल लाइभ
दशैंमा स्वास्थ्यको ख्याल राखौं, सन्तुलित खाना खाउँ नेपाल लाइभ
सबै हेर्नुहोस
विचारसबै
छठ घाटमा राजनीतिक उपस्थिति : ‘भक्ति’ कि ‘शक्ति’ को खोजी धर्मेन्द्र झा
रावणका दश शिरदेखि लुसिफरको पतनसम्मः नेपालको राजनीतिमा शक्ति र अहंकार सुरेश गिरी
लोकपर्व छठ र यसका विभिन्न महत्वहरु आनन्द अस्तित्व
विश्वव्यापी बन्दै छठ पर्व नेपाल लाइभ
सबै हेर्नुहोस
ब्लग
आईजीपी प्रकरणः दोहोरिएला रुक्मांगद कटवाल काण्ड? शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
राइड शेयरिङमा मनपरी भाडा र असमान प्रतिस्पर्धा शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
भिन्तुना आन्दोलनः म्हपुजाको दिन प्रधानमन्त्री उपस्थित भएको त्यो क्षण मंगलबार, कात्तिक २४, २०८३
सबै हेर्नुहोस
लोकप्रिय
विरोध हुँदाहुँदै सूचना प्रकाशन शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
पृथ्वी राजमार्गसहित दुई सडकखण्ड अवरुद्ध शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
बझाङमा अटो दुर्घटना अपडेट: मृत्यु हुनेको संख्या ४ पुग्यो, चालक नियन्त्रणमा सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
माइक्रोबस दुर्घटनामा १० जनाको मृत्युु, पाँच घाइते बिहीबार, कात्तिक २६, २०८३
इनम कनेक्सन : कांग्रेस नेता उमेश श्रेष्ठका भाई पक्राउ शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
सबै हेर्नुहोस
Nepal Live
Nepal Live

सम्पर्क ठेगाना

Nepal Live Publication Pvt. Ltd.,
Anamnagar, Kathmandu, Nepal

DEPARTMENT OF INFORMATION
AND BROADCASTING
Regd Number :

1568/ 076-077
अध्यक्ष : अनिल न्यौपाने
प्रधान सम्पादक : राम प्रसाद दाहाल

टेलिफोन

News Section: +977-1-5705056
Account : +977-1-5705056
Sales & Marketing: 9841877998 (विज्ञापनका लागि मात्र)
Telephone Number: 01-5907131

ईमेल

[email protected]
[email protected]

मेनु

  • गृहपृष्ठ
  • मुख्य समाचार
  • बिजनेस लाइभ
  • ईन्टरटेनमेन्ट लाइभ
  • स्पोर्टस लाइभ
  • महाधिवेशन विशेष
  • अभिलेख
  • कोरोना अपडेट
  • स्थानीय निर्वाचन
  • प्रतिनिधि सभाकाे निर्वाचन
  • युनिकोड
Nepal Live

सूचना विभाग दर्ता नं.

१५६९/०७६-७७

ईमेल

[email protected]
© 2026 Nepal Live. All rights reserved. Site by: SoftNEP
सर्च गर्नुहोस्