• गृहपृष्ठ
  • मुख्य समाचार
  • नेपाल लाइभ

    • राजनीति
    • निर्वाचन विशेष
    • अनुसन्धान
    • प्रवास
    • विचार
    • फिचर
    • समाचार
    • ब्लग
    • समाज
    • अन्तर्वार्ता
    • सुरक्षा/अपराध
    • साहित्य डबली
    • विश्व
    • कोरोना अपडेट
    • नेपाल लाइभ विशेष
    • जीवनशैली
    • भिडियो

    बिजनेस लाइभ

    • अर्थ समाचार
    • बैंक/बिमा/सेयर
    • पर्यटन-उड्डयन
    • अटो
    • पूर्वाधार
    • श्रम-रोजगार
    • कृषि
    • कर्पोरेट
    • सूचना-प्रविधि
    • बिजनेस लाइभ भिडियो
    • बिजनेस टिप्स
    • अन्तर्वार्ता - विचार

    इन्टरटेनमेन्ट लाइभ

    • समाचार
    • सिनेमा
    • अन्तर्वार्ता
    • रंगमञ्च
    • फिल्म समीक्षा
    • गसिप
    • संगीत
    • विचार-विश्लेषण
    • इन्टरटेनमेन्ट लाइभ भिडियो
    • सञ्जाल
    • फेसन
    • मोडल

    स्पोर्टस लाइभ

    • फिचर
    • फुटबल
    • क्रिकेट
    • अन्य
    • लेख-विश्लेषण
    • अन्तर्वार्ता
हाम्रो बारेमा
  • हाम्रो बारेमा
बुधबार, साउन १३, २०८३ Wed, Jul 29, 2026
  • गृहपृष्ठ गृहपृष्ठ
  • राजनीति
  • निर्वाचन विशेष
  • अनुसन्धान
  • बिजनेस लाइभ
  • इन्टरटेन्मेन्ट लाइभ
  • स्पोर्टस लाइभ
  • प्रवास
  • भिडियो

बिजनेस लाइभ

  • अर्थ समाचार
  • बैंक/बिमा/सेयर
  • पर्यटन-उड्डयन
  • अटो
  • पूर्वाधार
  • श्रम-रोजगार
  • कृषि
  • कर्पोरेट
  • सूचना-प्रविधि
  • अन्य
    • बिजनेस लाइभ भिडियो
    • बिजनेस टिप्स
    • अन्तर्वार्ता - विचार

इन्टरटेन्मेन्ट लाइभ

  • समाचार
  • सिनेमा
  • अन्तर्वार्ता
  • रंगमञ्च
  • फिल्म समीक्षा
  • गसिप
  • संगीत
  • विचार-विश्लेषण
  • इन्टरटेनमेन्ट लाइभ भिडियो
  • अन्य
    • सञ्जाल
    • फेसन
    • मोडल

स्पोर्टस लाइभ

  • मुख्य समाचार
  • फिचर
  • फुटबल
  • क्रिकेट
  • अन्य
  • लेख-विश्लेषण
  • अन्तर्वार्ता
नेपाल लाइभ

पोलिमर नोट काण्डमा आरोपित पूर्व गभर्नर रावलको दाबी– हामी चुकेका छैनौं

64x64
नेपाल लाइभ बुधबार, असार ६, २०७५  ०२:२९
1140x725

काठमाडौं– पोलिमर नोट छपाइमा १६ वर्षअघि भएको घोटाला प्रकरणमाथि  अस्ट्रेलियामा छानबिन सुरु गरिएपछि यसले नेपालमा तरंग पैदा गरेको छ।

२०५९ सालमा अस्ट्रेलियामा नेपाली पोलिमर नोट छपाइमा भएको घोटालाबारे त्यहाँको महान्यायाधिवक्ता विभागले छानबिन थालेको हो। नेपाल राष्ट्र बैंकका पूर्व गभर्नरदेखि प्रतिष्ठित बैंकरसम्म जोडिएकाले यसले तरंग सिर्जना गरेको हो। यो काण्डमा तीन फर्मसहित २२ लाई प्रतिवादी बनाइएको छ।

हालै मात्र नेपालको कानुन मन्त्रालयले यस प्रकरणसँग जोडिएका व्यक्ति तथा फर्मको विवरण अस्ट्रेलियाको सरकारलाई उपलब्ध गराएको छ। दुई देशको पारस्परिक सन्धि र सर्वोच्च अदालतको फैसला अनुसार भ्रष्टाचार मुद्दामा अनुसन्धानका लागि २०७४ साउनमा अनुरोध भए अनुसार यस प्रकरणसँग जोडिएका विषयसँग सम्बन्धित सम्पूर्ण विवरण गत २८ चैतमा अस्ट्रेलिया पठाइएको हो।

सम्बन्धित समाचार- पोलिमर नोट प्रकरण : नेपालका उच्च राजनीतिक व्यक्तिसहित पूर्व गर्भनरविरुद्ध अस्ट्रेलियामा भ्रष्टाचार मुद्दाको छानबिन हुँदै

यससँगै पोलिमर नोट काण्डको अनुसन्धान अघि बढेको छ। यस प्रकरणका आरोपित राष्ट्र बैंकका तत्कालीन गभर्नर डा तिलक रावलसँग प्रतिक्रिया उनले पोलिमर नोट छपाइमा सबै प्रक्रिया नियमानुसार नै भएको दाबी गरे।

नेपाल लाइभसँग कुरा गर्दै उनले भने, ‘पोलिमर काण्डमा हामी कुनै पनि रुपमा चुकेका छैनौं।’

यस काण्डमा आफू र आफूपछिका गभर्नर विजयनाथ भट्टराईको अग्रसरताले थप क्षति हुन जोगिएको जिकिर उनको छ।

१० को नोटपछि क्रमशः २०, ५०, १००, ५०० र एक हजार दरका नोट छाप्ने सर्तसहित ठेक्का दिइएको थियो। तर, १० को नोट छपाईमै घोटाला भएको  तथ्य अस्ट्रेलियाको करप्सन एन्ड क्राइम कमिसनको अनुसन्धानले देखाएपछि बाँकी नोट छपाइ रोकिएको थियो।

nimb
nimb
Ncell 2
Ncell 2

‘हामीले केही कमजोरी देखेरै पूरै नोट स्विकारेनौं’, रावल भन्छन्।

रावलका अनुसार, यो काण्डबाट अस्ट्रेलियाले करिब आठ लाख अस्ट्रेलियन डलर नोक्सानी व्यहोर्नुपर्‍यो।

नक्कली नोटसँग जोडिएका यस्ता प्रकरण अस्ट्रेलियाको अन्य मुलुकसँग पनि  भएको भन्दै रावल थप्छन्, ‘नक्कली नोटको विषय अन्य मुलुकसँग जोडिएका केसमाथि छानबिन गर्न पनि अस्ट्रेलियाले नेपाललाई तानेको हुनसक्छ।’

उनले तत्कालीन समयमा कागजबाट पोलिमर नोट छपाइमा जाने निर्णय मन्त्रिपरिषद्बाटै भएर छपाइको प्रक्रिया अघि बढाइएको बताए।

रावलको पछिल्लो भनाइलाई आधार मान्दा पनि पोलिमर नोट काण्डमा तत्कालीन उच्च राजनीतिक व्यक्तिहरुमाथि नै प्रश्न उठ्ने देखिएको छ।

यस्ता थिए पोलिमर नोट प्रकरणका शृंखला

नेपाल राष्ट्र बैंकले आर्थिक वर्ष २०५८/०५९ मा रिजर्भ बैंक अफ अस्ट्रेलिया अन्तर्गत नोट प्रिन्टिङ अस्ट्रेलियामा पोलिमर नोट छाप्ने टेन्डर दियो। पोलिमर नोट छाप्ने निर्णय तत्कालीन मन्त्रिपरिषद्बाट भएको थियो।

पहिलो चरणमा १० र त्यसपछि क्रमशः २०, ५०, १००, ५०० र एक हजार दरका नोट छाप्ने सर्त ठेक्कामा थियो। तर, त्यसको केही महिनाभित्रै नेपाली एजेन्टसहित तत्कालीन गभर्नर डा तिलकबहादुर रावल, मुद्रा विभागका प्रमुख उपेन्द्रकेशरी पौड्यालसहितले नोट छपाइ प्रक्रियामा घुस रकम लिएको खुलासा अस्ट्रेलियाको ‘करप्सन एन्ड क्राइम कमिसन’ को अनुसन्धानले देखायो। 

उक्त निकायले पोलिमर प्रकरणमाथिको थप अनुसन्धानको जिम्मा फेडरल पुलिसलाई दियो। २ फागुन ०७० मा अस्ट्रेलियाले आफूसँग भएको विवरणसहित थप अनुसन्धानका लागि नेपालको सहयोग माग्यो। सोही वर्ष अस्ट्रेलियाको भ्रष्टाचार अनुसन्धान ब्युरोले यो प्रकरणमा जोडिएका नेपालका तत्कालीन गर्भनरसहित राष्ट्र बैंककै मुद्रा विभागका प्रमुख पौड्याल तथा प्रतिष्ठित बैंक नेपाल इन्भेष्टमेन्ट बैंकको सञ्चालक समितिका तत्कालीन अध्यक्ष पृथ्वीबहादुर पाँडेसहित २२ व्यक्ति/फर्मको बैंक खाता र कारोबार विवरण माग गर्‍यो।

तर, यता आरोपितहरू गोप्य विवरण दिन इन्कार गर्दै काठमाडौं जिल्ला अदालत पुगे। अदालतले पारस्परिक सहायता कानुनमा हस्ताक्षर गरेको नदेखिएको भन्दै तत्काल नपठाउन अन्तरिम आदेश जारी गर्‍यो। त्यसको केही समयपछि सोही अदालतले सरकारले चाहेमा भ्रष्टाचारको अनुसन्धानमा विवरण पठाउन सक्ने अन्तिम फैसला सुनायो।

जिल्ला अदालतको फैसला लगत्तै आरोपितहरू पृथ्वीबहादुर पाँडे र हिमालय पाँडे गोपनीयताको हक र बैंक तथा वित्तीय संस्था सम्बन्धी ऐन विपरीत फैसला भएको भन्दै पुनरावेदनका लागि सर्वोच्च अदालत पुगे।

सर्वोच्चले सुरुमा आरोपितको पक्षमा अन्तरिम आदेश जारी गरे पनि साउन २०७३ मा तत्कालीन प्रधानन्यायाधीश सुशीला कार्की र न्यायाधीश ईश्वरप्रसाद खतिवडाको इजलासले माग भएका कागजपत्र पठाउन कुनै कानुनले नरोक्ने फैसला सुनाएको थियो।

सर्वोच्चको फैसलासँगै कानुन मन्त्रालयले अस्ट्रेलिया सरकारलाई विवरण पठाउन राष्ट्र बैंकलाई पत्राचार गर्‍यो। 

५ साउन ०७४ मा कानुन मन्त्रालयको पत्रमा जवाफ दिँदै अस्ट्रेलियाले सन् १९९९ देखि २००७ सम्मका सम्पूर्ण विवरण पठाउन पत्राचार गर्‍यो।

गत ७ कात्तिकमा कानुन मन्त्रालयले राष्ट्र बैंक, परराष्ट्र मन्त्रालय, अध्यागमन विभाग र कम्पनी रजिस्ट्रारको कार्यालयलई पत्र लेख्दै आरोपितहरूको विवरण उपलब्ध गराउन भन्यो। सोही बमोजिम २८ चैत २०७४ मा कानुन मन्त्रालयले सम्पूर्ण विवरण अस्ट्रेलिया पठाएको थियो। 

१० प्रतिशत कमिसन लिएर गुणस्तरहीन नोट छापी भ्रष्टाचार गरेको अभियोगमा संलग्न व्यक्तिहरूको सम्पूर्ण विवरण राष्ट्र बैंक लगायतबाट जुटाई कानुन मन्त्रालयले उपलब्ध गराएसँगै अस्ट्रेलियामा यो काण्डको छानबिन अगाडि बढेको छ।
 
सर्वोच्चको फैसलाका केही तथ्य

२०७३ को फैसलामा सर्वोच्चले स्पष्ट भनेको छ – ठेक्का लिँदा–दिँदाको अवस्थामा भ्रष्टाचार भएको भन्ने एउटा प्रसंग देखिन्छ भने दिइएको ठेक्का अनुसार छापिएका पोलिमर नोटहरू गुणस्तरहीन भएकाले प्रचलनमा धेरै समय कायम रहन नसकेको तथ्यहरू पनि खुल्न आएको छ।

पोलिमर नोट काण्डमा नेपालको विशेष चासो र सरोकार रहनुपर्ने र दोषीलाई कानुनी दायरामा ल्याउनुपर्ने फैसला सर्वोच्चले गरेको छ।

‘अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगबाट यस विषयमा अनुसन्धान–छानबिन गरिरहेको भनी रिट निवेदनमा उल्लेख भए पनि सो छानबिनको कुनै सार्थक नतिजा देखापरेको पाइएन’, उक्त फैसलामा सर्वोच्चले थप भनेको छ, ‘यो निस्क्रियता स्वभावतः आश्चर्यजनक र रहस्यमय पनि छ। यसलाई वाञ्छित मान्न सकिँदैन।’

प्रकाशित मिति: बुधबार, असार ६, २०७५  ०२:२९

नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो, सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा पठाउनु होला।

प्रतिक्रिया दिनुहोस्
64x64
नेपाल लाइभ
Nepal’s independent digital media. Offers quick current affairs update, analysis and fact-based reporting on politics, economy and society. http://nepallive.com
लेखकबाट थप
देवानगञ्ज बजारमा झडप
संयमता अपनाउन सरकारको अपिल
के–के माग राखे कप्तानगन्जमा मारिएका ओमप्रकाशका आफन्तले सरकारसमक्ष
सम्बन्धित सामग्री
कुमार पौडेलको हत्या आरोपमा उनकी आमाले दर्ता गराइन् १० जनाविरुद्ध किटानी जाहेरी बुधबार, फागुन १४, २०७६
सुन तस्करीको आरोपमा १६ प्रहरी निलम्बन गर्न अख्तियारको पत्र [सूचीसहित] बुधबार, फागुन १४, २०७६
स्टिङ अप्रेसनविरुद्ध बहस : वरिष्ठ अधिवक्तादेखि संवैधानिक कानुनविद्‍सम्मको लाइन किन लाग्यो? बुधबार, फागुन १४, २०७६
ताजा समाचारसबै
देवानगञ्ज बजारमा झडप मंगलबार, साउन १२, २०८३
संयमता अपनाउन सरकारको अपिल मंगलबार, साउन १२, २०८३
के–के माग राखे कप्तानगन्जमा मारिएका ओमप्रकाशका आफन्तले सरकारसमक्ष मंगलबार, साउन १२, २०८३
सुनसरी घटना : सुरक्षा प्रमुखसहरुसहित गृहमन्त्रालयमा छलफल सुरु मंगलबार, साउन १२, २०८३
लुम्बिनी सरकारबाट कांग्रेस बाहिरियो, पाँच मन्त्रीको सामूहिक राजीनामा मंगलबार, साउन १२, २०८३
सबै हेर्नुहोस
भिडियो ग्यालरीसबै
कांग्रेस विशेष महाधिवेशन पक्षधरको विशेष भेला सुरू (लाइभ)
कांग्रेस विशेष महाधिवेशन पक्षधरको विशेष भेला सुरू (लाइभ) बुधबार, मंसिर १०, २०८२
दुर्गा प्रसाईको पत्रकार सम्मेलन
दुर्गा प्रसाईको पत्रकार सम्मेलन मंगलबार, असोज ७, २०८२
सुरु भयो दशैं, कसरी राख्ने जमरा र घटस्थापना
सुरु भयो दशैं, कसरी राख्ने जमरा र घटस्थापना सोमबार, असोज ६, २०८२
पशुपति क्षेत्र, आन्दोलनमा ज्यान गुमाएकाहरुको अन्त्येष्टि गरिदै
पशुपति क्षेत्र, आन्दोलनमा ज्यान गुमाएकाहरुको अन्त्येष्टि गरिदै मंगलबार, भदौ ३१, २०८२
नवनियुक्त मन्त्रीहरुको सपथ ग्रहण || LIVE
नवनियुक्त मन्त्रीहरुको सपथ ग्रहण || LIVE सोमबार, भदौ ३०, २०८२
सबै हेर्नुहोस
ट्रेण्डिङ
के–के माग राखे कप्तानगन्जमा मारिएका ओमप्रकाशका आफन्तले सरकारसमक्ष मंगलबार, साउन १२, २०८३
कप्तानगन्जको अवस्था नियन्त्रणमा लिन सेना परिचालन सोमबार, साउन ११, २०८३
सुनसरी घटना : सीडीओदेखि डीआईजीसम्मको जिम्मेवारी खोसियो, डीआईजी खनाललाई पठाइयो सोमबार, साउन ११, २०८३
सुनसरी झडपमा घाइते थप एक जनाको मृत्यु सोमबार, साउन ११, २०८३
सुनसरी गोलीकाण्डबारे सांसद थापाले भने– गोली चलाउनुपर्ने अवस्था थिएन, प्रशासनले स्पष्ट जानकारीसमेत दिएको छैन सोमबार, साउन ११, २०८३
सबै हेर्नुहोस
अन्तर्वार्ता
ब्रेन ट्युमर आकस्मिक रुपमा देखिने होइन, लक्षणलाई सामान्य रुपमा लिँदा गम्भीर हुन्छः डा राजीव झा, न्युरोसर्जन लक्ष्मी चौलागाईं
महाशिवरात्रिमा भगवान पशुपतिनाथको सहजै दर्शनको व्यवस्था गरिएको छ - डा. मिलनकुमार थापा नेपाल लाइभ
जलवायु परिवर्तनले जुम्लामा समेत डेंगु देखिन थालिसकेको छ : मेयर राजुसिंह कठायत  नेपाल लाइभ
सबै हेर्नुहोस
विचारसबै
भारतीय लोकतान्त्रिक इतिहासको कालो दिन: अवैध निर्वाचित गान्धीले किन लगाइन् आपतकाल नेपाल लाइभ
रावणका दश शिर र नेपालको शासन प्रणाली: एकल सोचले देश बन्दैन सुरेश गिरी
नेपालको राजनीतिमा जवाफदेहिताको संकट सुरेश गिरी
भीडले बनाएको नेतृत्व किन अन्ततः एक्लिन्छ ? सुरेश गिरी
सबै हेर्नुहोस
ब्लग
क्यान्सर जितेकाहरु भन्छन्, ‘उच्च मनोबल र हौसलाले क्यान्सरलाई हराए र नयाँ जीवन पाए’ आइतबार, मंसिर १४, २०८२
'सुरक्षित' नारा, 'असुरक्षित' वास्तविकता शनिबार, असोज ११, २०८२
जब हेल्थ क्याम्पमै पोस्टमार्टम गराउन खोजियो! शनिबार, भदौ १४, २०८२
सबै हेर्नुहोस
लोकप्रिय
के–के माग राखे कप्तानगन्जमा मारिएका ओमप्रकाशका आफन्तले सरकारसमक्ष मंगलबार, साउन १२, २०८३
कप्तानगन्जको अवस्था नियन्त्रणमा लिन सेना परिचालन सोमबार, साउन ११, २०८३
चोभारमा चलिरहेको कारमा आगलागी, चालक निस्कन पाएनन् मंगलबार, साउन ५, २०८३
सुनसरीमा बोलबम जाँदै गरेको समूहमाथि अर्को समूहद्वारा आक्रमण, विवाद उग्र बनेपछि प्रहरीको गोली लागेर एक जनाको मृत्यु सोमबार, साउन ११, २०८३
सुनसरी घटना : सीडीओदेखि डीआईजीसम्मको जिम्मेवारी खोसियो, डीआईजी खनाललाई पठाइयो सोमबार, साउन ११, २०८३
सबै हेर्नुहोस
Nepal Live
Nepal Live

सम्पर्क ठेगाना

Nepal Live Publication Pvt. Ltd.,
Anamnagar, Kathmandu, Nepal

DEPARTMENT OF INFORMATION
AND BROADCASTING
Regd Number :

1568/ 076-077
अध्यक्ष : अनिल न्यौपाने

टेलिफोन

News Section: +977-1-5705056
Account : +977-1-5705056
Sales & Marketing: 9841877998 (विज्ञापनका लागि मात्र)
Telephone Number: 01-5907131

ईमेल

[email protected]
[email protected]

मेनु

  • गृहपृष्ठ
  • मुख्य समाचार
  • बिजनेस लाइभ
  • ईन्टरटेनमेन्ट लाइभ
  • स्पोर्टस लाइभ
  • महाधिवेशन विशेष
  • अभिलेख
  • कोरोना अपडेट
  • स्थानीय निर्वाचन
  • प्रतिनिधि सभाकाे निर्वाचन
  • युनिकोड
Nepal Live

सूचना विभाग दर्ता नं.

१५६९/०७६-७७

ईमेल

[email protected]
© 2026 Nepal Live. All rights reserved. Site by: SoftNEP
सर्च गर्नुहोस्