• गृहपृष्ठ
  • मुख्य समाचार
  • नेपाल लाइभ

    • राजनीति
    • निर्वाचन विशेष
    • अनुसन्धान
    • प्रवास
    • विचार
    • फिचर
    • समाचार
    • ब्लग
    • समाज
    • अन्तर्वार्ता
    • सुरक्षा/अपराध
    • साहित्य डबली
    • विश्व
    • कोरोना अपडेट
    • नेपाल लाइभ विशेष
    • जीवनशैली
    • भिडियो

    बिजनेस लाइभ

    • अर्थ समाचार
    • बैंक/बिमा/सेयर
    • पर्यटन-उड्डयन
    • अटो
    • पूर्वाधार
    • श्रम-रोजगार
    • कृषि
    • कर्पोरेट
    • सूचना-प्रविधि
    • बिजनेस लाइभ भिडियो
    • बिजनेस टिप्स
    • अन्तर्वार्ता - विचार

    इन्टरटेनमेन्ट लाइभ

    • समाचार
    • सिनेमा
    • अन्तर्वार्ता
    • रंगमञ्च
    • फिल्म समीक्षा
    • गसिप
    • संगीत
    • विचार-विश्लेषण
    • इन्टरटेनमेन्ट लाइभ भिडियो
    • सञ्जाल
    • फेसन
    • मोडल

    स्पोर्टस लाइभ

    • फिचर
    • फुटबल
    • क्रिकेट
    • अन्य
    • लेख-विश्लेषण
    • अन्तर्वार्ता
हाम्रो बारेमा
  • हाम्रो बारेमा
मंगलबार, मंसिर १, २०८३ Tue, Nov 17, 2026
  • गृहपृष्ठ गृहपृष्ठ
  • राजनीति
  • निर्वाचन विशेष
  • अनुसन्धान
  • बिजनेस लाइभ
  • इन्टरटेन्मेन्ट लाइभ
  • स्पोर्टस लाइभ
  • प्रवास
  • भिडियो

बिजनेस लाइभ

  • अर्थ समाचार
  • बैंक/बिमा/सेयर
  • पर्यटन-उड्डयन
  • अटो
  • पूर्वाधार
  • श्रम-रोजगार
  • कृषि
  • कर्पोरेट
  • सूचना-प्रविधि
  • अन्य
    • बिजनेस लाइभ भिडियो
    • बिजनेस टिप्स
    • अन्तर्वार्ता - विचार

इन्टरटेन्मेन्ट लाइभ

  • समाचार
  • सिनेमा
  • अन्तर्वार्ता
  • रंगमञ्च
  • फिल्म समीक्षा
  • गसिप
  • संगीत
  • विचार-विश्लेषण
  • इन्टरटेनमेन्ट लाइभ भिडियो
  • अन्य
    • सञ्जाल
    • फेसन
    • मोडल

स्पोर्टस लाइभ

  • मुख्य समाचार
  • फिचर
  • फुटबल
  • क्रिकेट
  • अन्य
  • लेख-विश्लेषण
  • अन्तर्वार्ता
विचार

बेइजिङमा नेपाली चेलीको माइतीघर

64x64
नेपाल लाइभ मंगलबार, चैत ५, २०७५  १३:१५
1140x725

दश महिनाअघि जब मैले बेइजिङमा पाइला टेकेकी थिएँ तब मेरो घुमाइको पहिलो गन्तव्य नै पाइथास् भयो।

नेपालमा छँदा हेटौंडाको नवोदय सेकेन्डेरी स्कूलमा प्राध्यापन पेसामा संलग्न थिएँ। कक्षा ६ को नेपाली किताबमा पाइथास् अर्थात् श्वेत चैत्यका बारेमा पढेकी थिएँ।

किताबमा पढेकाे स्थानमा पाइला टेक्न आतुर थिएँ। त्यसकारण पनि बेइजिङ आएपछि त्यहाँ पुग्नु थियाे। जब त्यहाँ पुगें, लाग्याे म आफ्नै माइतीघरमा छु। आज पनि न्यास्रो लाग्दा पटक-पटक त्यहाँ जाने गर्छु। यो पटक पनि म त्यहाँ पुगें। कारण- एक जना नेपाली साथीलाई घुमाउन लैजानु थियो।

‘१,२,३.....। एक दिनमा १ सय जना आए २ हजार हुने रहेछ,’ नजिकैबाट आवाज सुनियाे।

हिसाब गर्दै बसेका एक मित्रलाई कृति भुजुले जिज्ञासा राखिन्, ‘त्यसरी के को हिसाब गर्दै हुनुन्छ? यहाँ आउन पैसा लाग्छ र?’

उनी बेइजिङमा पिएचडी अध्ययनको क्रममा आएकी थिइन्।

पाइथास् बेइजिङको केन्द्रस्थित थ्याआनमनको नजिकै पर्ने फुछङ्मनमा अवस्थित छ। त्यहाँको प्रवेशद्वारमा गएर ‘व श् निपोअर रन्’ भन्यो भने नेपालीलाई सम्मानसाथ भित्र नि:शूल्क प्रवेश गर्न दिइन्छ।

Ncell 2
Ncell 2
nimb
nimb

श्वेत चैत्य नेपालका महान कलाकार अरनिकोले सन् १२७१ मा युवान राजवंशकालमा निर्माण गरेका हुन्। यो मन्दिर बनाउन उनलाई ८ वर्ष लागेको थियो।

यहाँ बुद्धका ७ हजारभन्दा बढी मूर्तिहरू छन्। मन्दिर भित्रका भित्ताहरूमा बुद्धका मूर्तिहरू छन् भने बाहिरी भित्तामा निकै कलात्मक तवरले कुँदिएकाे छ।

श्वेत चैत्यको उचाई ५० दशमलब ९ मिटर अग्लो र ५ खण्डमा विभाजित गरेर बनाइएको छ। चैत्यभित्र ३ वटा हल रहेका छन्।

गेटबाट भित्र गएपछि हामी एउटा ठूलो हलभित्र प्रवेश गर्यौं। जहाँ बुद्धका कैंयाैं तर फरक-फरक स्वरूप देख्न सकिन्छ। हलभित्र क्यामेरा लान निषेध गरिएको थियो। त्यसैले हामीले फोटो खिच्न पाएनौँ।

max tiger cn

max tiger cn
tvs-dashain-2083

tvs-dashain-2083

हलबाट बाहिर निस्कने बित्तिकै श्वेत चैत्य जाने बाटैमा अरनिकोको मूर्ति राखिएको छ। मूर्ति नजिकै ताम्रपत्रमा लेखिएका अक्षरहरू टलक्कै टल्केको देखिए। उक्त ताम्रपत्रमा चिनियाँ, अङ्ग्रेजी र नेपालीमा अरनिकोको बारेमा लेखिएको थियो।

पराइ भूमिमा आफ्नो भाषा देख्न पाउँदा कृति दङ्ग पर्दै पढ्न लागिन्। त्यहाँ यस्तो लेखिएको थियो-

सुप्रसिद्ध नेपाली कलाकार अरनिको सन् १२६० मा नेपालबाट चीनमा आउनुभएको थियो। उहाँले तत्कालीन चीनको य्वीयान राजवंशको सरकारी पदमा रही चालीस वर्षभन्दा बढी नेपाली र चिनियाँ संस्कृतिको आदानप्रदान एवम् प्रचारप्रसारका लागि काम गर्नुभएको थियो। उहाँले नेपाली कलालाई चीनमा ल्याउनुभयो र पछिका समयमा समेत महत्वपूर्ण प्रभाव छोड्न सफल ‘सुखावतीदेवस्वरूप’ कलाशैलीको प्रवर्तन गर्नुभयो। उहाँले आफ्नो जीवनकालमा ३ वटा विशाल चैत्य, ९ वटा बौद्ध विहार र अनगिन्ती चित्र तथा मूर्तिहरूको निर्माण गर्नुभएको थियो। उहाँका कलात्मक उपलब्धिहरू चीन-नेपाल दुई देशबीच सौहार्दपूर्ण आदानप्रदानको इतिहासका सबैभन्दा सुन्दर अध्याय हुन्। श्वेत चैत्य अरनिकोको सर्वोत्कृष्ट कलाकृति मात्र होइन, यो मातृभूमिको एकीकरण, जातीय एकता तथा चीन-नेपाल मैत्रीको प्रतीक पनि हो। ७ सय वर्षदेखि अरनिको र श्वेत चैत्य य्वीयान राजवंशको राजधानी तातुको स्मारकको रूपमा अहिलेसम्म रहँदै आएको छ। चीन नेपालबीचको सांस्कृतिक दूत यस महान कलाकार अरनिकोको सम्झनामा यी दुई देशका जनताबीचको मैत्रीपूर्ण आदानप्रदानलाई निरन्तरता दिने उद्देश्यले सन् २००१ सालमा अरनिको समाज नेपालद्वारा बेइजिङ श्वेत चैत्य व्यवस्थापन कार्यालयलाई अरनिकोको तामाको मूर्ति उपहारस्वरूप प्रदान गरिएको हो।

हामीले त्यहाँ ताम्रपत्रमा पढिरहेको देखेर एकजना चिनियाँ नजिकै आएर हाम्राबारे जान्न रूचि देखाए। त्यहाँ नेपाली शिल्पकला हेरेर बसेका चिनियाँ र अरू पर्यटकको अगाडि सँगैको साथीले नम्र भावमा भन्यो, ‘हजुर हामी नेपाली हौं। अरनिको पनि नेपाली नै हुन्।’

अरनिकोको शालिक नजिकै उभिरहेकी मलाई चाहिं अझै ठूलो स्वरले चिच्याएर भन्न मन लागेको थियो, ‘हो हामी नेपाली हौं। अरनिकोको सन्तति हौं।’

श्वेत चैत्यकै वरिपरि घुमिरहँदा अधबैंसे एउटी महिला दुई हात जोडेर भुँइमा घोप्टो पर्दै ढोगिरहेकी थिइन्। उनकै नजिकबाट अर्की महिला कुनै धार्मिक पुस्तिका पढ्दै मन्त्र जप्दै हातमा रूद्राक्ष लिएर हिँडिरहँदा मेरो मन भरियो। मलाई आफ्नै देशमा भएको आभाष भयो। त्यही समयमा घन्टीको टिनिनि..... आवाज सुन्दा म नेपालमै त छैन? भनेर एक निमेष झस्किएँ पनि।

परिसरमा हावा चल्दा ध्वजाहरू फर्फराइरहेका थिए। नजिकै एउटा विशाल घन्टी राखिएको थियो। पहिले जाँदा त्यहाँको संग्रहालय हेर्ने अवसर पाएको थिइन। यो पटक भने साइत जुर्‍याे।

संग्रहालय भित्र अरनिकोले पुस्तक समातेर चित्र कोर्न लागेको शालिक राखिएको रहेछ। क्रमश: हेर्दै जाँदा त्यहाँ स्वर्गीय राजा वीरेन्द्र, रानी ऐश्वर्या, पूर्व प्रधानमन्त्रीहरू गिरिजाप्रसाद कोइराला, प्रचण्ड, हिसिला यमी, संस्कृतिविद् सत्यमोहन जोशी, चीनका लागि पूर्व तथा वर्तमान नेपाली राजदूतहरूको तस्वीर राखिएको रहेछ।

बेइजिङमा आफ्नो देशका नाम चलेका व्यत्तिहरूले श्वेत चैत्य घुमेको बेला खिचिएका तस्वीरहरू संग्रहालयमा सजाइएको देख्दा खुसीको सीमा नै रहेन। साँच्च नै अरनिकोले आफ्नो कलामार्फत् नेपालको शानलाई जिवन्त राखेका रहेछन्। उनी हामी माझ नरहे पनि उनको कलाले नेपालको पहिचान दिलाएको छ। उनको योगदानको जति बयान गरे पनि फिक्का नै हुन्छ जस्तो लाग्छ। 

आएको यतिका दिनसम्म बेइजिङका अनेक ठाउँठाउँमा घुमें। तर, मलाई आत्मीय लागेको ठाउँ भनेको श्वेत चैत्य नै हो। बिहे गरेका चेलीलाई माइतीको बिछ्ट्टै माया लाग्ने रहेछ।

बिहेपछिको १ वर्ष भइसक्दा पनि माइतीघर पुग्न पाएकी छैन। त्यसैले पनि यो बिरानो ठाउँमा अरनिकोको आँगनमा पुग्दा मलाई आफ्नै माइतीमा पुगेको जस्तो अनुभूति हुन्छ। मलाई लाग्छ कि यस ठाउँमा पुग्ने जो कोही नेपालीले त्यहाँ स्वदेशको झझल्को पाउनेछ।

त्यसैले त खुसी हुँदै मेरी साथीले भनिन्, ‘कस्तो मिनि नेपालमै आएजस्तो लाग्यो।’

अरनिकोले गर्दा नै हो, हामी पाइथास‍्‍मा छाती फुलाउँदै ‘वमन श् निपोअर रन्! (हामी नेपाली हौं)’ भन्न सकेका छौं। धन्य अरनिको अनि तिम्रो कला!

प्रकाशित मिति: मंगलबार, चैत ५, २०७५  १३:१५

नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो, सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा पठाउनु होला।

प्रतिक्रिया दिनुहोस्
64x64
नेपाल लाइभ
Nepal’s independent digital media. Offers quick current affairs update, analysis and fact-based reporting on politics, economy and society. http://nepallive.com
लेखकबाट थप
डिकवेलाको अर्धशतकमा सुदूरपश्चिमलाई हराउँदै लुम्बिनी एनपीएलको फाइनलमा
स्थानीय निर्वाचनको तयारी र संगठन परिचालन एमालेको राष्ट्रिय भेलाको मुख्य एजेन्डा
निरन्तर ओरालो लागेको सुनको मूल्य कतिसम्म पुग्छ ?
सम्बन्धित सामग्री
छठ घाटमा राजनीतिक उपस्थिति : ‘भक्ति’ कि ‘शक्ति’ को खोजी यस वर्ष छठको रौनकले मधेसका घाटलाई तताएन मात्र बरु काठमाडौं खाल्डोको सिंहदरबार वरिपरिकेन्द्रित कोलाहल पनि केही दिनका लागि मथ्थर भयो ।... सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
रावणका दश शिरदेखि लुसिफरको पतनसम्मः नेपालको राजनीतिमा शक्ति र अहंकार सरकारको हरेक निर्णयको विरोध गर्नु प्रतिपक्ष हुनु होइन, त्यस्तै सरकारका हरेक निर्णयलाई समर्थन गर्नु पनि लोकतान्त्रिक जिम्मेवारी होइन।... आइतबार, कात्तिक २९, २०८३
लोकपर्व छठ र यसका विभिन्न महत्वहरु संसारका लगभग सबै संस्कृतिमा सूर्य उपासनाको महत्वपूर्ण स्थान रहि आएको छ तर भारत र नेपालको भोजपुरी र मैथिली भाषी क्षेत्रमा सूर्य उपासन... आइतबार, कात्तिक २९, २०८३
ताजा समाचारसबै
पशुपति गौशाला धर्मशाला पशुपतिमै फिर्ता, जिल्ला र उच्च अदालतको फैसला सर्वोच्चबाटै सदर मंगलबार, मंसिर १, २०८३
डिकवेलाको अर्धशतकमा सुदूरपश्चिमलाई हराउँदै लुम्बिनी एनपीएलको फाइनलमा मंगलबार, मंसिर १, २०८३
स्थानीय निर्वाचनको तयारी र संगठन परिचालन एमालेको राष्ट्रिय भेलाको मुख्य एजेन्डा मंगलबार, मंसिर १, २०८३
निरन्तर ओरालो लागेको सुनको मूल्य कतिसम्म पुग्छ ? मंगलबार, मंसिर १, २०८३
सुदूरपश्चिमका कप्तान दीपेन्द्रद्वारा रेकर्ड : हिर्काए ३ अर्धशतक मंगलबार, मंसिर १, २०८३
सबै हेर्नुहोस
भिडियो ग्यालरीसबै
नेपाली कांग्रेस देउवा पक्षको राष्ट्रिय भेला (लाइभ)
नेपाली कांग्रेस देउवा पक्षको राष्ट्रिय भेला (लाइभ) शुक्रबार, साउन २९, २०८३
जरुरी सम्बोधनको बाध्यता किन? कांग्रेस बैठकमा विश्वप्रकाश शर्मा बोल्दै (लाइभ)
जरुरी सम्बोधनको बाध्यता किन? कांग्रेस बैठकमा विश्वप्रकाश शर्मा बोल्दै (लाइभ) शुक्रबार, साउन २९, २०८३
शेरबहादुर देउवा स्वदेश फर्किनुअघि विमानस्थलमा नेताकार्यकर्ताहरूकाे भीड
शेरबहादुर देउवा स्वदेश फर्किनुअघि विमानस्थलमा नेताकार्यकर्ताहरूकाे भीड बिहीबार, साउन २८, २०८३
लेखा समितिको बैठक (लाइभ)
लेखा समितिको बैठक (लाइभ) बुधबार, साउन २७, २०८३
राष्ट्रिय सभा बैठक (लाइभ)
राष्ट्रिय सभा बैठक (लाइभ) बुधबार, साउन २७, २०८३
सबै हेर्नुहोस
ट्रेण्डिङ
बझाङमा अटो दुर्घटना अपडेट: मृत्यु हुनेको संख्या ४ पुग्यो, चालक नियन्त्रणमा सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
स्कुटर दुर्घटनामा दुई जनाकाे मृत्युु सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
शेख हसिनाको गृहजिल्ला गोपालगञ्जमा हिंसा र प्रदर्शन चर्कियो सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
मोटरसाइकल दुर्घटनामा एक जनाको मृत्यु सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
लोहोरो प्रहारबाट श्रीमतीको मृत्यु, श्रीमान पक्राउ मंगलबार, मंसिर १, २०८३
सबै हेर्नुहोस
अन्तर्वार्ता
लुम्बिनी लायन्सलाई अझ बलियो बनाउँदै नेपाली क्रिकेटमा योगदान दिन चाहन्छौँ : अध्यक्ष जिसी नेपाल लाइभ
दरबारको दशैं सधैं सम्झिरहन्छु : आनन्द कार्की [दशैं वार्ता] नेपाल लाइभ
दशैंमा स्वास्थ्यको ख्याल राखौं, सन्तुलित खाना खाउँ नेपाल लाइभ
सबै हेर्नुहोस
विचारसबै
छठ घाटमा राजनीतिक उपस्थिति : ‘भक्ति’ कि ‘शक्ति’ को खोजी धर्मेन्द्र झा
रावणका दश शिरदेखि लुसिफरको पतनसम्मः नेपालको राजनीतिमा शक्ति र अहंकार सुरेश गिरी
लोकपर्व छठ र यसका विभिन्न महत्वहरु आनन्द अस्तित्व
विश्वव्यापी बन्दै छठ पर्व नेपाल लाइभ
सबै हेर्नुहोस
ब्लग
आईजीपी प्रकरणः दोहोरिएला रुक्मांगद कटवाल काण्ड? शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
राइड शेयरिङमा मनपरी भाडा र असमान प्रतिस्पर्धा शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
भिन्तुना आन्दोलनः म्हपुजाको दिन प्रधानमन्त्री उपस्थित भएको त्यो क्षण मंगलबार, कात्तिक २४, २०८३
सबै हेर्नुहोस
लोकप्रिय
विरोध हुँदाहुँदै सूचना प्रकाशन शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
पृथ्वी राजमार्गसहित दुई सडकखण्ड अवरुद्ध शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
बझाङमा अटो दुर्घटना अपडेट: मृत्यु हुनेको संख्या ४ पुग्यो, चालक नियन्त्रणमा सोमबार, कात्तिक ३०, २०८३
माइक्रोबस दुर्घटनामा १० जनाको मृत्युु, पाँच घाइते बिहीबार, कात्तिक २६, २०८३
इनम कनेक्सन : कांग्रेस नेता उमेश श्रेष्ठका भाई पक्राउ शनिबार, कात्तिक २८, २०८३
सबै हेर्नुहोस
Nepal Live
Nepal Live

सम्पर्क ठेगाना

Nepal Live Publication Pvt. Ltd.,
Anamnagar, Kathmandu, Nepal

DEPARTMENT OF INFORMATION
AND BROADCASTING
Regd Number :

1568/ 076-077
अध्यक्ष : अनिल न्यौपाने
प्रधान सम्पादक : राम प्रसाद दाहाल

टेलिफोन

News Section: +977-1-5705056
Account : +977-1-5705056
Sales & Marketing: 9841877998 (विज्ञापनका लागि मात्र)
Telephone Number: 01-5907131

ईमेल

[email protected]
[email protected]

मेनु

  • गृहपृष्ठ
  • मुख्य समाचार
  • बिजनेस लाइभ
  • ईन्टरटेनमेन्ट लाइभ
  • स्पोर्टस लाइभ
  • महाधिवेशन विशेष
  • अभिलेख
  • कोरोना अपडेट
  • स्थानीय निर्वाचन
  • प्रतिनिधि सभाकाे निर्वाचन
  • युनिकोड
Nepal Live

सूचना विभाग दर्ता नं.

१५६९/०७६-७७

ईमेल

[email protected]
© 2026 Nepal Live. All rights reserved. Site by: SoftNEP
सर्च गर्नुहोस्