काठमाडौं– वैदेशिक रोजगारीमा जाने क्रममा धेरै युवायुवतीले पैसासँगै राहदानी गुमाउने क्रम बढ्दै गएको छ। रोजगारीका नाममा धेरै रकम ठगिएको उजुरी लिएर पछिल्लो समय पीडितहरु दैनिक न्यायको खोजीमा वैदेशिक रोजगार विभागमा धाउने गरेका छन्।
वैदेशिक रोजगारीका लागि कतार जाने चक्करमा गोरखाकी पुतलीमाया घलेले फिसलिडर इम्प्लोइमेन्ट प्रालिमा ६० हजार रुपैयाँ र राहदानी बुझाएको थिइन्। उक्त कम्पनीले विदेश नपठाएपछि उनले पैसा र राहदानी फिर्ता माग्दा पाइनन्। यो उजुरी बोकेर उनी वैदेशिक रोजगार विभागमा पुगेकी छिन्। वैदेशिक रोजगारीको चक्करमा समय, पैसा र राहदानी गुमाउनुपरेको घलेको गुनासो गरिन्।
पर्साका निरोज गिरीको समस्या पनि पुतलीमायाको जस्तै छ। उनले क्यापिटल रिक्रुटमेन्ट सर्भिज प्रालिमा माल्टा जाने भनेर राहदानीसँगै १ लाख ५० हजार रुपैयाँ बुझाएका थिए। उक्त मेनपावरले विदेश पठाउँछु भनेर ६ महिना झुलाएको गिरीले बताए।
‘विदेशको चक्करमा साहुसँग लिएको ऋण र राहदानी समेत गुमाउनुपर्योक। न विदेश जान पाइयो, न त पैसा र राहदानी नै फिर्ता भयो’, उनले भने।
उनले आफ्नो समस्या विभागको उजुरी शाखामा सुनाइरहेका थिए। पैसा नभए पनि राहदानी जसरी पनि फर्काइदिनुपर्यो भनेर उनी विभागका कर्मचारीसँग आग्रह गरिरहेका थिए।
क्यापिटल रिक्रुटमेन्ट प्रालिमै राहदानी र पैसा बुझाएका इलामका कुलबहादुर कार्कीले पनि विभाग पुगेर उजुरी दिएका छन्। उनले पनि माल्टा जाने भनेर ९० हजार बुझाएको जानकारी दिए।
पाँचथर पदमपुरका खगेन्द्र लिम्बूले युएईमा सेक्युरिटी गार्डमा जान एजेन्ट पदम लिम्बू (पाण्डव योङहोङ) लाई १ लाख ६० हजार र राहदानी बुझाएका थिए। तर, एकाएक पदम सम्पर्कविहीन भएपछि उनी बिचल्लीमा परेका छन्।
एक महिनापछि सेक्युरिटी गार्डमा पठाइदिने आश्वासन दिए पनि दुई हप्तापछि नै पदम एक्कासी हराए’, उनले भने, ‘उनलाई खोज्न विर्तामोड हुँदै काठमाडौंसम्म आएको हुँ।’ लिम्बूलाई नभेटेपछि वैदेशिक रोजगार विभाग र प्रहरी अपराध महाशाखा टेकूमा गएर उजुरी गरेको उनले बताए।
राजविराजका हेमन्त रानाले पनि पैसा र राहदानी मेनपावरले नदिएपछि विभागमा उजुरी दिन आएको बताए।
यी माथिका नाम त प्रतिनिधि पात्र मात्रै हुन्, उनीहरू जस्ता मासिक ५० देखि ६० जना पीडितहरु यस्तो उजुरी लिएर आउने गरेको वैदेशिक रोजगार विभागको उजुरी शाखाले जनाएको छ।
स्थानीय एजेन्टको विश्वास गर्दा धेरै युवायुवती ठगिने गरेको विभागका प्रवक्ता उद्धवप्रसाद रिजालले बताए। उनले विभागमा आएका उजुरीलाई सम्बोधन गर्ने प्रयास गर्दै आए पनि व्यक्तिगत ठगीका विषयलाई सम्बोधन गर्न केही गाह्रो हुनेगरेको बताए।
‘मेनपावरका नाममा परेको उजुरी सजिलै समाधान हुन्छ, तर व्यक्तिबाट ठगिएका मुद्दामा समस्या हुने गरेको छ’, प्रवक्ता रिजालले भने।
विदेशको रोजगारी भन्नेबित्तिकै केही नबुझी हचुवाको भरमा राहदानी र पैसा बुझाउँदा धेरै युवा समस्यामा पर्ने गरेको उनको भनाइ छ।
राहदानी र पैसा फिर्ताका लागि वार्षिक रूपमा ४ सयभन्दा बढी उजुरी विभागमा पर्ने गरेको विभागका प्रवक्ता रिजालको भनाइ छ। विभागमा गत ११ महिनामा व्यक्तिगत र संस्थागत गरी १ हजार ७ सयको उजुरी परेको छ।
वैदेशिक रोजगारीमा पठाउनका लागि लिएका राहदानी मेनपावर कम्पनीले फिर्ता नगर्दा समस्या आउने गरेको विभाग स्रोत बताउँछ। मेनपावर कम्पनीमा आएका राहदानी विदेश नजाने भएपछि पनि कम्पनीले फिर्ता नगर्ने गरेको पाइएको छ। राहदानी लिएपछि विदेश नपठाए पनि उनीहरुले प्रतिव्यक्ति २० हजारसम्म माग्ने गरेको गुनासो पीडितले गर्दै आएका छन्।
विभिन्न मेनपावर कम्पनीले ७५ हजारभन्दा बढीको राहदानी फिर्ता नगरेको पिपुल्स फोरमको एक अध्ययनमा उल्लेख छ।
रोजगारीका लागि वार्षिक ५ लाख युवा विदेशिने गरेका छन्। यस क्रममा धेरै युवा ठगिने गरेका छन्। यो क्षेत्रमा वार्षिक ५० अर्ब ठगी हुने गरेको श्रम तथा रोजगार मन्त्रालयको प्रतिवेदनले देखाएको छ। यसरी विदेशिनेमध्ये कमले मात्र राम्रो काम र कमाइको अवसर पाउने गरेका छन्।
यस क्षेत्रमा यति धेरै विकृति हुँदा पनि यसलाई रोक्न सरकारले केही कदम चाल्न नसकेको सर्वसाधारणले गुनासो गर्दै आएका छन्।
अहिले देशका विभिन्न ठाउँमा खोलिएका मेनपावरका शाखा कार्यालयबाट पनि धेरै युवा ठगिने क्रम बढिरहेको विभिन्न संघसंस्थाले जनाएका छन्। तर, वैदेशिक रोजगारीको समस्या र मुद्दा हेर्ने निकाय काठमाडौंमा मात्र हुँदा ग्रामीण क्षेत्रका समस्या खासै बाहिर आउने गरेका छैनन्।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।