• गृहपृष्ठ
  • मुख्य समाचार
  • नेपाल लाइभ

    • राजनीति
    • निर्वाचन विशेष
    • अनुसन्धान
    • प्रवास
    • विचार
    • फिचर
    • समाचार
    • ब्लग
    • समाज
    • अन्तर्वार्ता
    • सुरक्षा/अपराध
    • साहित्य डबली
    • विश्व
    • कोरोना अपडेट
    • नेपाल लाइभ विशेष
    • जीवनशैली
    • भिडियो

    बिजनेस लाइभ

    • अर्थ समाचार
    • बैंक/बिमा/सेयर
    • पर्यटन-उड्डयन
    • अटो
    • पूर्वाधार
    • श्रम-रोजगार
    • कृषि
    • कर्पोरेट
    • सूचना-प्रविधि
    • बिजनेस लाइभ भिडियो
    • बिजनेस टिप्स
    • अन्तर्वार्ता - विचार

    इन्टरटेनमेन्ट लाइभ

    • समाचार
    • सिनेमा
    • अन्तर्वार्ता
    • रंगमञ्च
    • फिल्म समीक्षा
    • गसिप
    • संगीत
    • विचार-विश्लेषण
    • इन्टरटेनमेन्ट लाइभ भिडियो
    • सञ्जाल
    • फेसन
    • मोडल

    स्पोर्टस लाइभ

    • फिचर
    • फुटबल
    • क्रिकेट
    • अन्य
    • लेख-विश्लेषण
    • अन्तर्वार्ता
हाम्रो बारेमा
  • हाम्रो बारेमा
आइतबार, असार २२, २०८२ Sun, Jul 6, 2025
  • गृहपृष्ठ गृहपृष्ठ
  • राजनीति
  • निर्वाचन विशेष
  • अनुसन्धान
  • बिजनेस लाइभ
  • इन्टरटेन्मेन्ट लाइभ
  • स्पोर्टस लाइभ
  • प्रवास
  • भिडियो

बिजनेस लाइभ

  • अर्थ समाचार
  • बैंक/बिमा/सेयर
  • पर्यटन-उड्डयन
  • अटो
  • पूर्वाधार
  • श्रम-रोजगार
  • कृषि
  • कर्पोरेट
  • सूचना-प्रविधि
  • अन्य
    • बिजनेस लाइभ भिडियो
    • बिजनेस टिप्स
    • अन्तर्वार्ता - विचार

इन्टरटेन्मेन्ट लाइभ

  • समाचार
  • सिनेमा
  • अन्तर्वार्ता
  • रंगमञ्च
  • फिल्म समीक्षा
  • गसिप
  • संगीत
  • विचार-विश्लेषण
  • इन्टरटेनमेन्ट लाइभ भिडियो
  • अन्य
    • सञ्जाल
    • फेसन
    • मोडल

स्पोर्टस लाइभ

  • मुख्य समाचार
  • फिचर
  • फुटबल
  • क्रिकेट
  • अन्य
  • लेख-विश्लेषण
  • अन्तर्वार्ता
ब्लग
कर्मचारीतन्त्रले काम गरिरहेको छैन भन्ने किन सुनिन्छ?
सुमन दाहाल शनिबार, भदौ ६, २०७७  २१:४७
1140x725

काम गर्नु र काम हुनुमा फरक छ। तपाईंले दिनभर काम गर्न सक्नुहुन्छ तर काम नहुन सक्छ। अर्थात्, के काम कसरी गर्दा के परिणाम आउँछ भनेर पूर्वआँकलन नगरी काम गरिँदा अपेक्षित परिणाम हुँदैन। आम जनमानसले सामान्य रूपमा भन्ने काम गर्न नसकेको भनिन्छ। काम गरिरहेको छ तर भइरहेको छैन। 

गहिरिएर हेर्नु त, तपाईं, म वा कसैलाई नियालेर हेर्नु त। तपाईँ हामीले दिनभर वा हप्ताभर वा महिनाभर गरिरहेका कामबाट अपेक्षित काम भइरहेको छ त? हामीले काम गरिरहेका छौं तर काम भइरहेको छैन। अर्थात् समय र जनताको मागबमोजिम काम भइरहेको छैन होला। त्यही भएर काम गरिरहेको छैन भन्ने सुनिन्छ। 

तपाईंले हरेक महिनामा गरेका कामहरू जोडेर एक वर्षमा प्राप्त परिणामलाई एकमुष्ठ हिसाब गर्नु त। त्यसबाट तपाईंको कामको ब्यालेन्स सिट कस्तो देखियो? फाइदा बढेको छ कि घाटा बढेको छ? त्यति नै लगानीमा त्यति नै मेहनत गर्दा अझ बढी काम र परिणाम आउन सक्ने हुन्थ्यो कि हुन्नथ्यो? हुन सक्थ्यो भने त्यसका लागि तपाईं-हामीलाई के कुराको कमी छ त?

जस्तै हामीसँग केन्द्रीय सरकारका साथै सातवटा प्रादेशिक र ७५३ वटा स्थानीय सरकार छन्। झन्डै ७ हजार वडाबाट जनतालाई सार्वजनिक सेवा प्रदान हुन्छ। यी सबैको एकमुष्ठ रूप नै सरकार हो। यी सबै तहका सरकारहरूको अन्तिम लक्ष्य संविधानले व्यवस्था गरेको छ। अब ती लक्ष्य प्राप्तीका लागि तर्जुमा गरिएका ऐन/कानुन तथा अन्य चाँजोपाँजो सोही अनुरुप छन्/छैनन्? 

नेपालमा राजनीतिक विकास धेरै चरणमा भए। राजनैतिक विकास भएको थाहा पाउने परिणामात्मक प्रमाण भनेको संविधान नयाँ बन्नु वा संशोधन हुनु हो। यसरी भनौं, संविधान संशोधन वा नयाँ संविधान निर्माण भएसँगै राजनीतिक क्षेत्रको विकास भएको बुझिन्छ। हामीलाई थाहै छ, राजनीति भनेको राज्यरूपी सवारीको चालक हो। यसले अरू सबै नीति र व्यवहारलाई डोर्‍याउँछ। राजनीतिले बनाउने नीतिलाई कार्यान्वयन गर्न सार्वजनिक प्रशासन गठन गरिएको हुन्छ। हामीले बुझ्ने सबै सरकारी संरचना नै एकमुष्ठमा भन्नुपर्दा नेपालका सार्वजनिक प्रशासन वा कर्मचारीतन्त्र हुन्।  

जसरी राज्यका सबै सचेत नागरिक सहभागी भएर वर्षौंको मिहिनेतले संविधान तयार भयो। अब संविधान कार्यान्वयन गर्न कानुनहरू तयार हुँदैछन्। 

जसरी साविकको एकात्मकबाट संघात्मक शासन व्यवस्थामा रूपान्तरण भयो, राजासहितको प्रजातन्त्रबाट अन्तरिम हुँदै गणतन्त्र स्थापना गरियो, सोही अनुरूप राज्यका औजारको रूपान्तरण भयो/भएन? यो महत्वपूर्ण कुरा हो। ड्रइङ डिजाइन त भयो, तर कार्यान्वयन गर्ने कामदार र मिस्त्री सिपयुक्त छन छैनन्? हामीलाई सामान्य अर्थमा भन्नुपर्दा परिणाम हात पार्ने हो भने विषयवस्तुको ज्ञान, प्राविधिक क्षमता र मानव स्रोत आवश्यक पर्दछन्। 

पहिलो क्षमता भनेको विषयवस्तुको ज्ञान। तपाईँ सहभागी भएको निकायको अन्तिम लक्ष्य के हो र त्यसका लागि यो वर्ष तपाईँले के काम गर्नुभयो भने त्यो अन्तिम लक्ष्य प्राप्त हुन्छ? त्यसका लागि तपाईंका अंग प्रत्यंगले के-के काम कहिले र कसरी गर्नुपर्छ भन्ने जानकारी वा ज्ञान पहिलो आवश्यकता हो। विशेषतः माथिल्ला पदमा आसीन पदाधिकारीहरूमा यो ज्ञान अनिवार्य हुन्छ। 

ट्यांकीबाट धाराको टुटीसम्म पानी झार्नका लागि बीचबीचमा पाइपहरू जोडिएका छन्/छैनन् र तिनका गोलाइ अनि अग्लाइ/होचाइको सन्तुलन भएको छ/छैन? टुटी खोलेको छ/छैन? यस्ता कुराहरूको समग्रतामा हेर्ने गरिएको छ/छैन भन्ने कुरा महत्वपूर्ण हुन्छ। यो खालको विषयवस्तुको समग्र ज्ञान हुनुपर्दछ।

प्राविधिक ज्ञान अर्को महत्वपूर्ण सिप हो। जुन पदमा कार्यरत छ, त्यो पदका लागि त्यो व्यक्तिमा उपयुक्तस्तरको ज्ञान सीप छ/छैन? उदाहरणका लागि अडिटरले सही तरिकाले कारोबारको अडिट गर्न जानेको छ/छैन? त्यो कुरा महत्वपूर्ण रहन्छ। धाराका लागि सही पाइपहरू सही तरिकाले फिटिङ गर्न जानेको छ/छैन। मध्यम तह र निम्न तहका कर्मचारीहरूमा यस किसिमको ज्ञान र सिप अनिवार्य हुन्छ। 

तेश्रो तर महत्वपूर्ण पक्ष भनेको मानवीय पक्ष हो, मूल्य-मान्यता हो। सरकारी सेवामा काम गर्नु भनेको एउटा कठिन काम हो। जुन काम जो कोहीले गर्न सक्दैन। यसमा सेवाभाव हुनुपर्दछ। अरुको सेवा र सत्कारमा जनताको हितमा खुशी हुन सक्ने स्वभाव एवं मूल्यमान्यता हुनुपर्दछ। दैनिक प्रदान गरिने सेवावाट हरेक दिन आफूलाई आनन्द महसुस गर्न सक्ने मानिस मात्र सरकारी सेवामा काम गर्न उपयुक्त हुन्छ। समूहमा रहेर काम गर्न सक्ने क्षमता सबैमा हुनुपर्दछ। गुणस्तरीय सेवा प्रदान गर्न प्रतिबद्ध व्यक्ति मात्र सरकारी सेवामा उपयुक्त हुन्छ, जो उच्च नैतिक चरित्र र मान्यताको हुन्छ।

राष्ट्रिय पुनर्निर्माण प्राधिकरणमा काम गर्दाको एउटा अनुभव यहाँ जोडौँ, सिन्धुलीको एउटा गाउँमा थुप्रै काठका घरहरू भएको गाउँ नै भूकम्पले क्षति तुल्याएको रहेछ र इन्जिनियरहरूबाट क्षतिको मूल्यांकन गराइएछ। तर पछि त्यो मूल्यांकन काम लागेन। किन रहेछ भनेर बुझ्दा त हाम्रो आर्किटेक्ट इन्जिनियरिङको कोर्समा काठको घरको डिजाइन स्टिमेट पढाइ नहुने रहेछ। 

हो, त्यस्तै राजतन्त्रात्मक वा एकात्मक प्रजातान्त्रिक शासन व्यवस्थामा सेवा प्रदान गर्दै आएका हामी नेपाली कर्मचारीहरू एवम् पदाधिकारीहरूमा संघीयतासहितको गणतन्त्रात्मक शासन व्यवस्थामा कसरी सेवा प्रदान गर्ने हो भन्ने विषय र ज्ञान थाहा छ कि छैन? त्यो सिप हामीसँग छ/छैन? त्यो खालको कानुनी तथा विधिगत व्यवस्था हामीले गरेका छौं/छैनौं? यसमा हाम्रो ध्यान जानु जरुरी छ। ड्रइङ डिजाइन मात्र परिवर्तन गरेर पुग्दैन, कामदारको सीप र दक्षता पनि अभिवृद्धि गर्न जरुरी छ।

पछिल्लो समय शासकीय विधिमा पनि धेरै परिवर्तन भएका छन्। सबै काम सरकारले गर्नुको साटो अन्य क्षेत्रलाई जिम्मेवारी दिएर सरकारले त्यसको रखवारी गर्ने र नियन्त्रण गर्ने काम मात्र गर्नुपर्छ भन्ने पनि आएको छ। निजी क्षेत्रमा सफल भएका विधि र प्रक्रिया पनि सरकारीमा कार्यान्वयन गरिनुपर्छ भन्ने पनि आएका छन्। विकसित देशहरूमा कामयावी भएका छन्। 

काकडभिट्टामा रहेको नेपालीले महाकाली जान खोज्दा अहिले सरकार आफैँले बस कुदाएर नागरिकलाई महाकाली पुर्‍याउँदैन। तर निजी क्षेत्रलाई बस सञ्चालनको अनुमति दिन्छ र त्यसको नियमन गर्दछ। यस्ता धेरै क्षेत्रहरूमा सरकारले यसखालको चाँजोपाँजो मिलाएको छ। 

तर कुन क्षेत्रमा कुन सेवामा निजी क्षेत्रलाई दिने र कुन क्षेत्रमा सरकार आफैंले गर्ने भन्ने प्रष्ट भने हुन सकेको छैन। यो कुरा हरेक देशको आफ्नो अवस्था र क्षमतामा निर्भर गर्दछ। तर कहिलेकाँही हामी त्यो कुरा बिर्सन्छौं र विकसित देशहरूको नक्कल गर्दछौं। त्यो कहिलेकाहीँ खतरनाक सावित हुन्छ। पहिले गर्दै आएका कामहरू र अहिले विकसित भएका कामको सन्तुलन कायम गर्न भेउ नपाउँदा पनि प्रभावकारीरूपले काम गर्न सकिरहेका छैनौं। 

सबैभन्दा महत्वपूर्ण पक्ष भनेको कानुनी पक्ष हो। कर्मचारीतन्त्रको मेरुदण्ड भनेको कर्मचारी सम्बन्धी कानुन हो। केन्द्रीय कानुन बरु पुरानो भए पनि छ। तर प्रादेशिक र स्थानीयस्तरका कानुन बन्न सकेका छैनन्। दह्रो भुँइमा मज्जाले खुट्टा टेक्न सकिन्छ तर वालुवा वा गिलो माटोमा मज्जाले खुट्टा टेक्दा भासिएर पातालमा पुगिन्छ भन्ने डरले पनि काम भइरहेको छैन। 

राजनीतिक तहका लागि कानुन बनिसके तर प्रशासनिक तहका लागि राजनीतिक तहकै बराबर आधुनिक समयको माग बमोजिमका कानुन बनेर कार्यान्वयन भएपछि पक्कै पनि अझ काम हुनेछ। र यो छिट्टै हुनेछ भन्ने अपेक्षा गरौं।  

(दाहाल भन्सार विभागका महानिर्देशक हुन्।)

प्रकाशित मिति: शनिबार, भदौ ६, २०७७  २१:४७

नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो, सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा पठाउनु होला।

प्रतिक्रिया दिनुहोस्
लेखकबाट थप
एसियन कप पुग्ने नेपालको सपना अधुरै, पेनाल्टीमा उच्वेकिस्तानसँग पराजित
पहिलो हाफ सकिँदा नेपाल ३–१ ले पछि, उच्वेकिस्तान १० खेलाडीमा सिमित
झापामा अटो र मोटरसाइकल ठोक्किँदा एकको मृत्यु, दुई जना घाइते
सम्बन्धित सामग्री
बैंकिङ्ग व्यवसायलाई उद्यमशीलताको भर उद्यमी भनेको धेरै जनामा एक जना सफल भएको हुन्छ । त्योपनि अथाह मेहनत, लगानी र ऋणको जोखिम उठाएर । उद्यमीमा पैसा कमाउने र बढाउने बेग्र इ... मंगलबार, वैशाख २, २०८२
हितेन्द्र र कुलमानको रिट हेर्न नमिल्नेमा शुक्रबार न्यायाधीश अब्दुल अजीज मुसलमानको इजलासले दुवैजनाको रिट एकैठाउँमा राखेर सुनुवाइ गर्न आदेश दिएको थियो। आइतबार, चैत १७, २०८१
चौरासी वर्षका क्यान्सरविजेताको जीवन वृत्तान्त ‘कालसँग कुस्ती’ सार्वजनिक आधुनिक ओखतिविज्ञान, आर्यूवेद तथा आध्यात्मिक अभ्यासका कारण चौरासी वर्षका क्याप्टेन आशबहादुर गुरुङ क्यान्सरमुक्त भएका हुन् । दिल्लीस्थ... आइतबार, फागुन १८, २०८१
ताजा समाचारसबै
एसियन कप पुग्ने नेपालको सपना अधुरै, पेनाल्टीमा उच्वेकिस्तानसँग पराजित शनिबार, असार २१, २०८२
पहिलो हाफ सकिँदा नेपाल ३–१ ले पछि, उच्वेकिस्तान १० खेलाडीमा सिमित शनिबार, असार २१, २०८२
झापामा अटो र मोटरसाइकल ठोक्किँदा एकको मृत्यु, दुई जना घाइते शनिबार, असार २१, २०८२
उज्वेकिस्तानविरुद्दको खेलमा नेपालको प्लेइङ ११ मा एक परिवर्तन, प्रीतिको ठाउँमा पूजा शनिबार, असार २१, २०८२
प्रदेशमन्त्रीलाई बर्खास्त गरेपछि सरकारबाट बाहिरिने नाउपाको निर्णय शनिबार, असार २१, २०८२
सबै हेर्नुहोस
भिडियो ग्यालरीसबै
सुशासनका लागि प्राधिकरण टुक्रयाउन खोजेको हाे : मन्त्री पाण्डे (भिडियो)
सुशासनका लागि प्राधिकरण टुक्रयाउन खोजेको हाे : मन्त्री पाण्डे (भिडियो) शुक्रबार, असार २०, २०८२
असार २१ गते अन्तर्राष्ट्रिय सहकारी दिवस मनाउने(भिडियो)
असार २१ गते अन्तर्राष्ट्रिय सहकारी दिवस मनाउने(भिडियो) शुक्रबार, असार २०, २०८२
नागरिकता ऐनलाई आवश्यक सुधार गरेर पारित गर्न सकिन्छ (भिडियो)
नागरिकता ऐनलाई आवश्यक सुधार गरेर पारित गर्न सकिन्छ (भिडियो) शुक्रबार, असार २०, २०८२
दुर्गानारायण ढकाल द्वारा लिखित कृति समाजवादी दर्शनको रूपरेखा लोकर्पण
दुर्गानारायण ढकाल द्वारा लिखित कृति समाजवादी दर्शनको रूपरेखा लोकर्पण बिहीबार, असार १९, २०८२
उपचारअघि डाक्टरले आफू जोगिने उपाय खोज्नुपर्ने अवस्था आयो : डा लोचन कार्की (अन्तर्वार्ता)
उपचारअघि डाक्टरले आफू जोगिने उपाय खोज्नुपर्ने अवस्था आयो : डा लोचन कार्की (अन्तर्वार्ता) बिहीबार, असार १९, २०८२
सबै हेर्नुहोस
ट्रेण्डिङ
उज्वेकिस्तानविरुद्दको खेलमा नेपालको प्लेइङ ११ मा एक परिवर्तन, प्रीतिको ठाउँमा पूजा शनिबार, असार २१, २०८२
सर्लाहीका एसपीलाई गाली गरेपछि जसपा नेता यादवविरुद्ध पक्राउ पुर्जी जारी शुक्रबार, असार २०, २०८२
सिंगापुरलाई हराउँदै नेपालले जित्यो यु–१६ इस्ट जोन कपको उपाधि शनिबार, असार २१, २०८२
युनुस अन्सारीविरुद्ध सम्पत्ति शुद्धीकरण मुद्दा, ९ करोड बिगो दाबी शुक्रबार, असार २०, २०८२
भारतबाट नेपाल आउँदा ५ हजार डलरबराबर रकम ल्याउन पाइने शुक्रबार, असार २०, २०८२
सबै हेर्नुहोस
अन्तर्वार्ता
ब्रेन ट्युमर आकस्मिक रुपमा देखिने होइन, लक्षणलाई सामान्य रुपमा लिँदा गम्भीर हुन्छः डा राजीव झा, न्युरोसर्जन लक्ष्मी चौलागाईं
महाशिवरात्रिमा भगवान पशुपतिनाथको सहजै दर्शनको व्यवस्था गरिएको छ - डा. मिलनकुमार थापा नेपाल लाइभ
जलवायु परिवर्तनले जुम्लामा समेत डेंगु देखिन थालिसकेको छ : मेयर राजुसिंह कठायत  नेपाल लाइभ
सबै हेर्नुहोस
विचारसबै
विश्व सेतो दुबी दिवस : रोग छालाको, प्रश्न चेतनाको नेपाल लाइभ
प्रिय दाई गुटबन्दीको अन्त्य गरी लोकप्रिय पार्टी बनाउन योगदान दिनुहोस् ! ई. विश्वराज काफ्ले
खोपको महत्व र बालबालिकाको स्वास्थ्य सुरक्षामा हाम्रो भूमिका नेपाल लाइभ
ब्रेन ट्युमर आकस्मिक रुपमा देखिने होइन, लक्षणलाई सामान्य रुपमा लिँदा गम्भीर हुन्छः डा राजीव झा, न्युरोसर्जन लक्ष्मी चौलागाईं
सबै हेर्नुहोस
ब्लग
बैंकिङ्ग व्यवसायलाई उद्यमशीलताको भर मंगलबार, वैशाख २, २०८२
हितेन्द्र र कुलमानको रिट हेर्न नमिल्नेमा आइतबार, चैत १७, २०८१
चौरासी वर्षका क्यान्सरविजेताको जीवन वृत्तान्त ‘कालसँग कुस्ती’ सार्वजनिक आइतबार, फागुन १८, २०८१
सबै हेर्नुहोस
लोकप्रिय
पूर्वमन्त्री मोहन बस्नेतलाई २५ लाख धरौटीमा छाड्न अदालतको आदेश आइतबार, असार १५, २०८२
लगातार बढ्दै सेयर बजार ,परिसूचक २८ अङ्कले बढ्दा ७ अर्बको कारोबार मंगलबार, असार १७, २०८२
यू-१६ इस्ट जोन कप : नेपालले उपाधीका लागि सिंगापुरसँग भिड्ने बिहीबार, असार १९, २०८२
विद्या भण्डारीले पूर्वराष्ट्रपति हैसियतको सुविधा फिर्ता गर्ने सोमबार, असार १६, २०८२
अध्यादेशमार्फत नियुक्त ५२ जनाकै पद जोगियो,  बहुमतले नियुक्ति सदर (पूर्णपाठ) बिहीबार, असार १९, २०८२
सबै हेर्नुहोस
Nepal Live
Nepal Live

सम्पर्क ठेगाना

Nepal Live Publication Pvt. Ltd.,
Anamnagar, Kathmandu, Nepal

DEPARTMENT OF INFORMATION
AND BROADCASTING
Regd Number :

1568/ 076-077
अध्यक्ष : अनिल न्यौपाने

टेलिफोन

News Section: +977-1-5705056
Account : +977-1-5705056
Sales & Marketing: 9841877998 (विज्ञापनका लागि मात्र)
Telephone Number: 01-5907131

ईमेल

[email protected]
[email protected]

मेनु

  • गृहपृष्ठ
  • मुख्य समाचार
  • बिजनेस लाइभ
  • ईन्टरटेनमेन्ट लाइभ
  • स्पोर्टस लाइभ
  • महाधिवेशन विशेष
  • अभिलेख
  • कोरोना अपडेट
  • स्थानीय निर्वाचन
  • प्रतिनिधि सभाकाे निर्वाचन
  • युनिकोड
Nepal Live

सूचना विभाग दर्ता नं.

१५६९/०७६-७७

ईमेल

[email protected]
© 2025 Nepal Live. All rights reserved. Site by: SoftNEP
सर्च गर्नुहोस्