काठमाडौं– स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयले फाइजरको कोरोनाविरुद्धकाे खोप खरिदका लागि अहिलेसम्म सम्झौता नभएको बताएको छ। ६० लाख डोज फाइजर खोप खरिदका लागि सम्झौता भएको भनेर सार्वजनिक भएका खबरहरु गलत भएको मन्त्रालयको भनाइ छ।
मन्त्रालयका सचिव लक्ष्मण अर्यालले खोप खरिदका लागि आवश्यक अन्य प्रक्रियाहरु अगाडि बढेपनि खरिदकै सम्झौता भने भइनसकेको जानकारी दिए।
‘खोप खरिद गर्नका लागि खरिद सम्झौता अगाडिको एक किसिमको ‘कन्फिडेन्सियल एग्रिमेन्ट’ भएको छ,’ नेपाल लाइभसँग कुरा गर्दै उनले भने, ‘उक्त एग्रिमेन्ट भएपछि बल्ल कम्पनीले हामीसँग वार्ता गर्ने र त्यसपछि मूल्य लगायतका अन्य विषयमा छलफल गर्ने प्रक्रिया अघि बढ्छ। खरिदकै सम्झौता भने भइसकेको छैन।’
भविष्यमा फाइजरको खोप खरिद गर्नुपर्ने भएकाले त्यसका लागि विश्व बैंकसँग भने सम्झौता गरिएको सचिव अर्यालको भनाइ छ। ‘हामीले विश्व बैंकसँग नन् डिस्क्लोजर एग्रिमेन्ट गरेको हो। तर, बाहिर सञ्चारमाध्यममा आएकोजस्तो फाइजर खोप खरिदकै सम्झौता भने भएको होइन,’ अर्यालले भने।
अमेरिकको फाइजर एण्ड बायोटेक कम्पनीले उत्पादन गरेको खोपका विषयमा नेपालबाट केही समयअघि बालबालिका लागि कहिले र के कति मात्रामा उपलब्ध गराउन सकिन्छ भन्ने विषयमा जानकारी माग गर्दै पत्र पठाइएको थियो।
मन्त्रालय स्रोतका अनुसार कम्पनीले नेपालको उक्त पत्रमा जवाफ पठाउँदै ‘नेपालमा कति खोप आवश्यक छ?’ भनेर सोधेको छ, तर नेपालले अझै पनि कति खोप आवश्यक छ भन्ने जवाफ पठाउन सकेको छैन।
सरकारले गठन गरेको खोप सल्लाहकार समितिले १/२ दिनमा नेपालको भण्डारण क्षमता, आवश्यक पर्ने खोप संख्यालगायत विषयमा छलफल गरेपछि मात्र जवाफ पठाउने समितिका एक सदस्यले बताए।
उनका अनुसार कोभ्याक्स सुविधामार्फत् फाइजर र मोडर्ना खोप पनि आउने कुरा भइरहेकोले कति संख्यामा फाइजर खोप खरिद गर्ने भन्ने निर्क्यौल भइसकेको छैन।
१२ देखि १८ वर्ष उमेर समूहलाई फाइजर र मोडर्ना खोप लगाउने सकिने बताइएको समयमा कोभ्याक्स सुविधामार्फत पनि ती खोप आउने सम्भावना बढेको हो।
फाइजरको खोप माइनस ७० डिग्री सेल्सियस तापक्रममा भण्डारण गर्नुपर्ने हुन्छ। नेपालमा भने माइनस २ देखि ८ डिग्री सेल्सियस तापक्रममा मात्र भण्डारण गर्न सक्ने क्षमता छ।
स्वास्थ्य सेवा विभाग व्यवस्थापन महाशाखाका निर्देशक डा भीमसिंह तिंकरीले माइनस ७० डिग्री सेल्सियसको तापक्रममा भण्डारण गर्ने क्षमता हुँदै नभएको भन्दा पनि सीमित मात्रामा भएको बताए।
उनले भने, ‘टेकुमा, आर्मीसँग, भेटनरी र अन्य निजी क्षेत्रसँग पनि माइनस ७० डिग्री सेल्सियसको भण्डारण क्षमता छ। कहाँ कति क्षमता छ भनेर हामीले अध्ययन गरिरहेका छौं।’
फाइजरको खोप आयो भने युनिसेफ लगायतका संस्थाले कोल्ड चेनको व्यवस्थापन गर्ने विषयमा पनि छलफल भइसकेको बताइएको छ।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।