काठमाडौं- अन्तर्राष्ट्रिय मानव अधिकारवादी संस्था एम्नेस्टी इन्टरनेसनलले नेपाललाई कोभिड-१९ विरुद्धको खोप सहयोग गर्न अन्तर्राष्ट्रिय समुदायसँग आग्रह गरेको छ।
संयुक्त राष्ट्रसंघले वैशाख ३१ गते जारी गरेको एक प्रतिवेदन अनुसार विश्वका अन्य देशमा भन्दा नेपालमा भाइरसको सबैभन्दा उच्च ’प्रभावकारी प्रजनन दर’ र सबैभन्दा उच्च संक्रमण दर रहेको एम्नेस्टीले जनाएको छ।
हालको संकट उत्परिवर्तित भाइरसको कारण थप गम्भीर हुन पुगेकाले मृत्यु दरलाई उच्च स्तरमा पुर्याउने तथा निमोनिया जस्ता थप जटिलताहरू पैदा गराउने गरेको एम्नेस्टीको विज्ञप्तिमा उल्लेख छ।
जसका कारण अक्सिजनको मागमा वृद्धि भइरहेको र स्वास्थ्य प्रणालीको बोझ कम गर्न र भाइरसको सक्रमणलाई नियन्त्रण गर्न नेपालद्वारा भएका प्रयासहहरूलाई कोभिड–१९ विरुद्धको खोपको अभावले गम्भीर रूपमा अवरोध पुर्याएको एम्नेस्टीले जनाएको छ।
‘हामीले एक महिनाअघि भारतमा जुनखालको हतास अवस्था देखेका थियौँ त्यस्तै अवस्था अहिले नेपालमा पनि देखिरहेका छौँ’ विज्ञप्तिमा भनिएको छ, ‘अस्पतालहरूमा क्षमता भन्दा बढी बिरामीको चापका कारण देशको स्वास्थ्य सेवा प्रणाली लड्खडाइरहेको छ र अत्यधिक कामको बोझमा रहेका र निराश लाग्दो तहको न्यून श्रोत साधनमा रहेर खटिरहेका स्वास्थ्य कर्मचारीहरूले अत्यासलाग्दो तहको आफ्नो मागलाई पूरा गर्न सकिरहेका छैन।’ एम्नेस्टी इन्टरनेसनलकी एसिया प्यासिफिक निर्देशक यमिनी मिश्रले नेपालमा खोपको आवश्यकता भएकाले विश्व समुदायले सहयोग गर्न आग्रह गरेकी हुन्।
‘कोभिड-१९ को यो घातक दोश्रो लहरविरुद्ध लड्न नेपाललाई तत्काल थप खोपको आवश्यकता रहेको छ। चीन र संयुक्त राज्य अमेरिकाले अहिले खोप दिने वाचा गरेका भएपनि यो मात्रै पर्याप्त हुने देखिँदैन’, विज्ञप्तिमा भनिएको छ ‘अन्तर्राष्ट्रिय समुदाय एकसाथ अगाडि आउनु पर्दछ र खोपमा समतामूलक पहुँच सुनिश्चित गर्न र स्थानीय रूपमा खोप उत्पादनका लागि श्रोत साधन र प्रविधिको स्थानान्तरणलाई प्राथमिकीकरण गर्न कोभ्याक्स जस्तो विश्वव्यापी संयन्त्रलाई स्पष्ट सहयोग प्रदान गर्नु पर्दछ।’
एम्नेस्टीले वैशाख १६ देखि जेठ ७ सम्मको अवधिलाई समीक्षा गर्दै विश्व समुदायलाई यस्तो आग्रह गरेको हो। कोभिड–१९ को अवस्था नेपालमा दैनिक रूपमा परिवर्तन भइरहेको र जेठ पहिलो सातादेखि अभिलेख गरिएको संक्रमण संख्या जेठ २४ मा आइपुग्दा केही कम हुँदै गइरहेको भनेको छ। तर, अत्यन्त जरुरी आवश्यकताका कुराहरू नेपालका लागि सान्दर्भिक नै रहने भएकाले अग्रसर हुन उसले आग्रह गरेको छ। देशैभर फैलिएको उच्च संक्रमणको भारलाई नेपालले अहिले पनि उसैगरी सामना गरिरहेको उसले भनेको छ।
मतभेद बिर्सेर महामारीमा एक हुन दलहरुलाई आग्रह
एम्नेस्टीले नेपालभित्रका राजनीतिक दलहरुलाई पनि महामारीको यो अवधिमा आफ्ना राजनीतिक मतभेदहरु बिर्सेर एक हुन आग्रह गरेको छ। ‘यस अवस्थामा नेपालका राजनीतिज्ञहरूले हजारौँको जीवन रक्षाका लागि आफ्ना मतभेदहरूलाई अलग राखेर आगामी हप्ताहरूमा निर्णायक कदमहरू चाल्नुपर्दछ ’ एम्नेस्टी इन्टरनेसनलले भनेको छ, ‘अन्तर्राष्ट्रिय समुदायलाई थप सहयोग उपलब्ध गराउन जरुरी छ।’
गत पाँच महिनामा दुईपटकसम्म देशको संसद् विघटन गर्नेगरी नेपालका नेताहरू आन्तरिक कलहमा सामेल भइरहेको बेला कोभिड-१९ भने व्यापक फैलिएको एम्नेस्टीले जनाएको छ।
हाल नेपालमा विश्वकै सबैभन्दा उच्च सक्रमण दर रहेको र गत अप्रिल महिनामा नेपालको स्वास्थ्य मन्त्रालयले जुलाईसम्ममा थप तीन लाख संक्रमित थपिने प्रक्षेपण गरेको उल्लेख गरेको छ। अक्सिजन, सघन उपचार कक्ष, व्यक्तिगत सुरक्षात्मक उपकरण र खोपको चरम अभावमा नेपालको स्वास्थ्य संरचनाहरू अहिलकै संक्रमण भारले कमजोर बन्न पुगेका एम्नेस्टीले जनाएको छ।
‘नेपालका अधिकारीहरूले अहिले नै हजारौंको ज्यान बचाउन हालसम्मको निष्क्रियता र प्रशासनिक झगडाले अड्किरहेको अक्सिजनको खरिद् र आपूर्तिलाई प्राथमिकता दिनुपर्दछ’ एम्नेस्टीले भनेको छ ‘अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले आफ्नो तर्फबाट अक्सिजन, भेन्टिलेटर, खोप र अन्य जीवन बचाउने वस्तुहरूको आपूर्ति तत्कालै उपलब्ध गराउनुपर्दछ।’
दक्षिण एसियाका अन्य देशहरू जस्तै नेपालले पनि खोपको चरम अभावको सामना गरिरहेको एम्नेस्टीले जनाएको छ। ‘ २०७८ साल वैशाख २७ गतेसम्ममा नेपालको तीन करोड जनसंख्यामा २५ लाख भन्दा कमले त्यो पनि एक डोज मात्र खोप लगाएका छन्। यो १० जनामा एक जना भन्दा कम हो’, एम्नेस्टीले भनेको छ ‘कम र मध्यम आय भएका देशहरूलाई खोपको पहुँचमा सहयोग गर्नका लागि अघि बढाइएको एउटा वैश्विक पहलको रूपमा रहेको कोभ्याक्सले आफ्नो प्रतिबद्धता पुरा गर्न सकेको छैन र धनी राष्ट्रहरूले आफ्नो आवश्यकता भन्दा धेरै खोप सञ्चय गरिरहेका छन्।’
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1786602170.png)
