काठमाडौं। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इजरायलतर्फ जाँदै गरेको विमानका सहपाइलटले गरेको आक्रमणमा इरानको संलग्नता पुष्टि भए इरानमाथि धेरै कडा सैन्य कारबाही गर्ने चेतावनी दिएका छन्।
बिहीबार ह्वाइट हाउसमा पत्रकारहरूले विमानका सहपाइलट र इरानबीच कुनै सम्बन्धबारे आफूलाई जानकारी दिइएको छ कि छैन भनेर सोध्दा ट्रम्पले अनुसन्धान भइरहेको बताए। उनले आफूले पाएको जानकारीका आधारमा इरानको संलग्नता हुन सक्ने संकेत गर्दै भने,‘म अहिले जे सुनिरहेको छु, त्यसका आधारमा उत्तर हो जस्तो लाग्छ। तर हामी अहिले यसबारे काम गरिरहेका छौं।’
इरान संलग्न भएको पुष्टि भए अमेरिकाले तेहरानमाथि कारबाही गर्छ कि गर्दैन भन्ने प्रश्नमा ट्रम्पले भने,‘उनीहरूमाथि धेरै कडा सैन्य कारबाही हुनेछ, चिन्ता नगर्नुहोस्।’
फ्लाईदुबईको उक्त विमानमा १८२ जना सवार थिए। संयुक्त अरब इमिरेट्स (यूएई)बाट तेल अभिभतर्फ उडेको विमानका सहपाइलटले क्याप्टेनमाथि चक्कु प्रहार गरेपछि विमान अचानक तीव्र रूपमा तल झरेको थियो। त्यसपछि यात्रुहरूले ककपिटमा प्रवेश गरी सहपाइलटलाई नियन्त्रणमा लिए र विमानलाई सुरक्षित रूपमा साउदी अरबको ताबुकमा अवतरण गराएका थिए।
घटनाको कारण र सहपाइलटको उद्देश्यबारे अनुसन्धान भइरहेको छ। अनुसन्धानबारे जानकारी राख्ने एक क्षेत्रीय अधिकारीका अनुसार ओमानका नागरिक रहेका संदिग्धलाई पक्राउ गरिएको छ। साउदी अधिकारीहरूले इजरायलसहित यूएई, अमेरिका र ओमानका निकायसँग समन्वय गरेर घटनाको कारण पत्ता लगाउने प्रयास गरिरहेका छन्।
ती अधिकारीका अनुसार आतंकवाददेखि मानसिक स्वास्थ्यसम्बन्धी समस्यासम्मका सबै सम्भावनाबारे अनुसन्धान भइरहेको छ र हाल कुनै सम्भावनालाई अस्वीकार गरिएको छैन।
इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतन्याहुले भने संदिग्ध सहपाइलटलाई इस्लामवादी विचारधाराबाट प्रभावित बनाइएको दाबी गरेका छन्। उनलाई कसले कट्टरपन्थतर्फ उन्मुख गरायो भन्ने प्रश्नमा भने नेतन्याहुले आफूलाई थाहा नभएको बताएका छन्। उनको कार्यालयले सहपाइलटलाई वैचारिक रूपमा प्रभावित गरिएको निष्कर्षमा कसरी पुगियो भन्नेबारे टिप्पणी गर्न अस्वीकार गरेको छ।
नेतन्याहुका अनुसार इजरायली उड्डयन नियममा रहेको एउटा प्राविधिक छुटका कारण ओमानजस्तो इजरायलसँग कूटनीतिक सम्बन्ध नभएको देशका पाइलटलाई सामान्यतः इजरायल उडानमा रोक लाग्ने व्यवस्था भए पनि उक्त सहपाइलट उडानमा सहभागी हुन सकेका थिए।
यात्रुले ककपिट नियन्त्रणमा लिए
विमानमा सवार यात्रुहरूले क्याप्टेनलाई सहयोग गर्दै ककपिट नियन्त्रणमा लिन सफल भएका थिए। भारतीय नागरिक क्याप्टेन स्मित मच्छारमाथि सहपाइलटले आक्रमण गरेका थिए। घाइते अवस्थामै उनले ककपिटको ढोका खोलेपछि यात्रुहरू भित्र प्रवेश गरेका थिए।
यात्रुहरूले सहपाइलटलाई नियन्त्रणमा लिएर विमानको तीव्र अवतरण रोक्न सहयोग गरेका थिए। विमान यति तीव्र गतिमा तल झरेको थियो कि त्यस क्रममा विमानको रडरसमेत क्षतिग्रस्त भएको बताइएको छ।
घटनामा सहभागी असफ राजुआनले भने,‘हामी असहाय महसुस गरिरहेका थियौं। हावामै झुन्डिएजस्तो लागेको थियो र कसलाई सहयोग माग्ने भन्ने थाहा थिएन। तर बाँच्नका लागि सबै कुरा स्वाभाविक रूपमा भयो।’
घटनाका क्रममा विमानभित्र खिचिएको भिडियोमा सहपाइलटलाई घुँडा टेकेको र हात पछाडि बाँधिएको अवस्थामा देखाइएको छ। उनलाई नियन्त्रणमा लिन प्रयोग गरिएको हतियार के थियो भन्ने खुलेको छैन।
क्याप्टेन मच्छारको अहिले यूएईको राजधानी अबुधाबीमा उपचार भइरहेको भारतीय सरकारले जनाएको छ।
इजरायली अधिकारी पनि अनुसन्धानमा सहभागी हुने
क्षेत्रीय अधिकारीका अनुसार इजरायलका गुप्तचर तथा सुरक्षा अधिकारीहरू सहपाइलटमाथिको अनुसन्धानमा सहयोग गर्न साउदी अरब पुगेका छन्। इजरायलले अनुसन्धानका लागि संदिग्धलाई आफ्नो देश पठाउन अनुरोध गरेको भए पनि उक्त अनुरोध स्वीकार हुने वा नहुने स्पष्ट छैन।
साउदी अरब र इजरायलबीच औपचारिक कूटनीतिक सम्बन्ध छैन। यद्यपि सुरक्षा तथा गुप्तचरसम्बन्धी विषयमा दुवै देशले वैकल्पिक माध्यमबाट सहकार्य गर्दै आएका छन्।
यूएई सरकारले पनि आफ्नै अनुसन्धान टोलीले घटनाको अनुसन्धान सुरु गरेको जनाएको छ। विमान यूएईमा दर्ता भएकाले विमानभित्र भएका अपराधमा यूएईको कानुन लागू हुने उसको भनाइ छ। अनुसन्धानले घटना कुनै आतंकवादी उद्देश्यसँग जोडिएको थियो कि थिएन भन्ने विषयसमेत हेर्नेछ।
इरानको संलग्नताको कुनै संकेत छ कि छैन भन्ने प्रश्नमा नेतन्याहुले त्यसबारे निष्कर्ष निकाल्न अहिले चाँडो हुने बताएका छन्।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1786602170.png)
