काठमाडाैं- कोभिडको दोस्रो लहर नेपालमा फैलिएसँगै यस सम्बन्धी मिथ्या सूचनाहरू सामाजिक सञ्जालमार्फत् फेरि फैलिन थालेका छन्। केही दिन यता विभिन्न औषधिका नाम र तिनका तस्वीर ह्वाट्सएप ग्रुप, म्यासेन्जर र फेसबुकमार्फत् शेयर गरिएका छन्। ‘कोभिड ट्याब्लेट’ भन्दै शेयर गरिएको उक्त सूचीमा औषधिहरूको नामका साथै तिनलाई सेवन गर्दा लिने मात्रा पनि उल्लेख गरिएको छ।
काठमाडौँको मनमैजुस्थित संयुक्त फार्मेसीका सञ्चालक रमेश लामिछानेका अनुसार त्यस्तो सूची लिएर औषधि खरिद गर्न मानिसहरू उनकाे पसलमा आउने गरेका छन्। ‘३-४ दिनमा करिब ६-७ जना व्यक्ति एकै किसिमको औषधिको सूची लिएर आए। पहिले त मैले कुनै डाक्टरले नै सिफारिस गरेको औषधि होला भन्ने सोचेँ तर पछि मेरै एक आफन्तले मलाई फोटो पठाइ यो औषधि फेसबुकमा देखेको सही हो कि हैन भनेपछि पो थाहा पाएँ,’ लामिछानेले भने। लामिछानेले त्यसपछि त्यस्तो सूची लिएर आउनेलाई औषधि नदिएको बताए।
उक्त सूचीमा ७ किसिमका औषधिहरू छन्। ती औषधिको नाम र तिनको प्रयोग यसप्रकार छ:
| औषधिको नाम |
वर्णन |
| Doxy 100 mg (डोक्सी) |
डोक्सी एक एन्टिबायोटिक औषधि हो। आँखा, छाला, श्वासप्रश्वास नली, मूत्र नली आदिमा देखिने विभिन्न प्रकारका ब्याक्टेरिया संक्रमणको उपचारमा यसको प्रयोग गरिन्छ। |
| Zincovit (जिङ्कोभिट) |
जीनकोभिट ट्याब्लेट एक मल्टिभिटामिन र मल्टिमिनेरल सप्लिमेन्ट (पुरक) हो। यसलाई शरीमा भिटामिन र पाेषण तत्व कमी भएमा सेवन गरिन्छ। |
| Azithral 500 mg (एजीथ्रल) |
एजीथ्रल एक एन्टिबायोटिक हो जुन वयस्क र बच्चाहरूमा श्वासप्रणाली, कान, नाक, घाँटी, फोक्सो, छाला, र आँखामा हुने ब्याक्टेरियाको संक्रमणको उपचार गर्न प्रयोग गरिन्छ। यो टाइफाइड ज्वरो र केही यौन रोगहरू जस्तै गोनोरियाका लागि पनि प्रभावकारी छ। |
| Limcee 500 mg Chewable (लिम्सी) |
लिम्सी ट्याब्लेट भिटामिन सी पुरक हो। यसलाई शरीरमा भिटामिन सी को कमी हुँदा प्रयोग गरिन्छ। |
| Shelcal 500 mg (सेलकाल) |
सेलकाल ट्याब्लेट एक भिटामिन र पाेषण पुरक हो। यसको प्रयोग भिटामिन डी र क्याल्सियमको कमीको उपचार गर्न गरिन्छ भने हाड सम्बन्धी समस्या हुँदा पनि प्रयोग गरिन्छ। |
| Ivermectin (इभरमेक्टीन) |
यो औषधि परजीवी जुकाको संक्रमणको उपचार गर्न प्रयोग गरिन्छ। |
| Dolo 650 mg (डोलो) |
डोलो एक प्रकारको प्यारासिटामोल हो। यो ज्वरो आउँदा वा शरी दुख्दा उपचार गर्न प्रयोग गरिन्छ। |
यी औषधिमध्ये जिङ्कोभिट, लिम्सी र सेलकाल भिटामिन र पाेषण पुरक औषधिहरू हुन्। डोक्सी र एजीथ्रल एन्टिबायोटिक (औषधि जसले शरीरमा रहेका हानिकारक ब्याक्टेरियाहरूलाई नष्ट गर्दछ वा तिनीहरूको विकास सीमित गर्दछ) हुन् भने डोलो ज्वराेको र इभरमेक्टीन जुकाको औषधि हो।
सामाजिक सञ्जालमा फैलिएको औषधिको सूची
भिटामिन र पाेषणदायक औषधिहरू कोभिड-१९ का बिरामीका लागि उपयोगी हुनसक्ने भएतापनि त्यसको पुष्टि हुन सकेको छैन। त्यसैले यी औषधि चिकित्सकको सल्लाह र सुझाव अनुसार प्रयोग गर्नु उपयुक्त हुने हार्वर्ड मेडिकल स्कुलले प्रकाशित गरेको एक लेखमा जनाइएको छ।
यसैगरी साइन्सन्यूजमा प्रकाशित एक लेखमा भिटामिन सी, डी र जिन्कको कमी भएका कोभिड संक्रमितलाई मात्र यी दबाइले सहयोग गर्ने उल्लेख गरिएको छ। पुरक औषधि साधारणतया सुरक्षित भएतापनि इन्फेक्सनबाट बच्न चिकित्सकको सल्लाह अनुरुप प्रयोग गर्नुपर्ने उल्लेख गरिएको छ।
यसैगरी उक्त सूचीमा दुइवटा एन्टिबायोटिक पनि छन्। अमेरिकी स्वास्थ्य सम्बन्धी वेबसाइट हेल्थलाइनका अनुसार एन्टिबायोटिक गलत तरिकाले प्रयोग गरेमा फाइदा भन्दा हानि बढी गर्दछ। एन्टिबायोटिकले ब्याक्टेरियालाई उपचारको लागि प्रतिरोधात्मक बनाउन सक्छ भने यसले प्रतिरक्षा कोशिकालाई क्षति पुर्याउँछ र हाम्रो शरीरका सेतो रक्त कोशहरूको क्षमतामा ह्रास ल्याउन सक्छ।
डा. कल्याण सुवेदीको फेसबुक पोस्टको स्क्रिनसट।
अमेरिकाकाे सेन्टर्स फर डिजिज कन्ट्राेल एण्ड प्रिभेन्सन (सीडीसी) का अनुसार जरुरी नभई एन्टिबायोटिक प्रयोग गर्नाले हानि गर्दछ। अनियन्त्रित एन्टिबायोटिकले झन् बढी बिरामी बनाउन सक्ने वा अन्य असर गर्न सक्ने सिडिसिले उल्लेख गरेको छ। यसै कारण सिडिसिले चिकित्सकको सल्लाह अनुसार मात्र एन्टिबायोटिक प्रयोग गर्न र अरुलाई सिफारिस गरिएको एन्टिबायोटिक प्रयोग नगर्न सुझाएको छ।
‘यी औषधिहरु डाक्टरको सल्लाहबिना आफै सेवन गर्दा धेरै नराम्रो असर गर्नसक्छ’, काठमाडौंस्थित शिक्षण अस्पतालका रेजिडेन्ट डाक्टर अरुण उप्रेतीले साउथ एसिया चेकलाई भने, ‘यसरी जथाभावी औषधि सेवन गर्दा ती दबाइ चाहिने बिरामीलाई मार पर्ने र बजारमा सर्टेज हुनसक्छ।’
डा. उप्रेतीका अनुसार अस्पतालमा चिकित्सकको निगरानीमा कोभिड-१९ संक्रमितलाई यस्ता केही औषधि चलाउनु स्वभाविक भएता पनि बिना परामर्श सेवन गर्नु उचित हुँदैन। त्यस्तै, डा. कल्याण सुवेदीले आफ्नो फेसबुक पेजमा पोस्ट गर्दै डाक्टरले ‘प्रिस्क्राइब’ गरेको बाहेक अन्य औषधि नखान सुझाएका छन् । उनले भनेका छन्, ‘त्यो औषधिको लिस्टको पछि नलाग्नु होला। ज्वरो आउँदा जुनसुकै ज्वरो घटाउने औषधि र खोकी लाग्दा खोकी कम गर्ने औषधि भन्दा अरु केही खानु पर्दैन।’
यसरी चिकित्सकको परामर्शबिना कुनै पनि औषधि लिनु अनुपयुक्त वा हानिकारक हुने भएकाले कोभिड-१९ काे औषधि भन्दै सामाजिक सञ्जालमा फैलिएको सूची भ्रामक भएको ठहर हुन्छ । -साउथ एशिया चेकबाट
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।
-1778155080.jpg)
-1764146706.png)
