काठमाडौं- कोभिड–१९ को संक्रमणको जोखिम कायमै रहेकाले सर्वसाधारणलाई अत्यावश्यक कामबाहेक बाहिर ननिस्कन विज्ञले सुझाएका छन्। छिमेकी मुलुक भारतमा समुदायस्तरमा संक्रमण फैलिएको र नेपालमा पनि लकडाउन खुलेकाले संक्रमणको जोखिम कायमै रहेको भन्दै विज्ञले सर्वसाधरणलाई घर बाहिर ननिस्कन आग्रह गरेका हुन्।
स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयका सहप्रवक्ता डा समिरकुमार अधिकारीले लकडाउन खुलेसँगै संक्रमणको जोखिम बढेकाले सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेका छन्। ‘संक्रमणको जोखिम कायमै रहेकाले अत्यावश्यक काम नभइकन अझै पनि कोही पनि बाहिर निस्कनु राम्रो होइन,’ उनले भने, ‘निस्कनै परे कोभिड–१९ का लागि तयार पारिएका स्वास्थ्यका मापदण्ड अपनाएर मात्र निस्कनुपर्दछ।’
उनले घर बाहिर निस्कदा मास्क, स्यानिटाइजर र सामजिक दूरी कायम राख्नुपर्ने बताए। सरकारले कोभिड–१९ का कारणले गरेको लकडाउन यही साउन ७ गतेदेखि अन्त्य गरेको हो। लकडाउनको अन्त्यसँगै उपत्यकामा सवारी साधन सञ्चालन हुन थालेपछि मानिसको भीडभाड हुन थालेको छ।
यसैगरी बाहिर निस्कँदा हातले केही वस्तु छोए पनि स्यानिटाइजर लगाउनुपर्ने, कोही व्यक्तिसँग कम्तीमा दुई मिटर टाढा रहनुपर्ने, भरसक बसमा यात्रा नगर्ने, गर्नैपरे स्वास्थ्यमा न्यूनतम मापदण्ड अपनाउन समेत विज्ञले सुझाव दिएका छन्। मन्त्रालयका सहप्रवक्ता डा अधिकारीले भारतसँग सिमाना जोडिएका क्षेत्रमा संक्रमित बढ्नु, भारतबाट अझै मानिसहरु नेपाल भित्रनेजस्ता गतिविधि भइरहेकाले जोखिममा नै रहेको बताएका छन्।
‘लकडाउन खुल्यो अब त संक्रमण हुँदैन भनेर ढुक्क हुनुहुँदैन, साथीभाइलाई पनि संक्रमण हुनसक्छ, त्यसैले सधैं दूरी कायम गरेर मात्र बस्नुपर्छ,’ मन्त्रालयका प्रवक्ता डा अधिकारीले भने, ‘बाहिरबाट आएका मानिसलाई निको भयो आफूलाई पनि संक्रमण लागेर निको भइहाल्छ भनेर पनि ढुक्क हुनुहुँदैन, आफूलाई संक्रमण लागे घरपरिवारका वृद्धवृद्धा, बालबालिकालाई पनि संक्रमण लाग्न सक्छ।’
मन्त्रालयले कोभिड–१९ को महामारी र व्यवस्थित लकडाउनमा जनस्वास्थ्यका मापदण्ड–२०७७ मा सबै किसिमका जमघट र भेलामा कम्तिमा दुई मिटरको दूरी कायम गर्नुपर्ने, घर बाहिर जाँदा मास्कको प्रयोग र सार्वजनिकस्थल तथा कार्यालयले आफ्नो परिसरमा हात धुने साबुन र पानी वा स्यानिटाइजरको अनिवार्य व्यवस्था मिलाउनुपर्ने र भवन प्रवेश गर्दा अनिवार्य रुपले साबुन पानीले हात धोएको वा स्यानिटाइजर प्रयोग गरेको सुनिश्चित गर्नेजस्ता सावधानी अपनाउने कुरा उल्लेख छ।
शुक्रराज ट्रपिकल तथा सरुवा रोग अस्पतालका कार्यकारी निर्देशक डा सागरराज भण्डारीले उपत्यकामा भीडभाड बढेकाले संक्रमणको जोखिम रहेको बताए। उनले उपत्यकामा विदेशबाट आउने र लकडाउनमा बाहिर गएका मानिस पनि भित्रने क्रम बढेकोले संक्रमण बढ्ने खतरा रहेको औँल्याए।
केही दिनअघिमात्र उपत्यकाको समुदायस्तरमा कोभिड–१९ को संक्रमण छ वा छैन भनेर अग्रपङ्क्तिमा काम गर्ने बैंक, सरकारी कार्यालयका कर्मचारी गरी करिब पाँच हजार ५०० मा गरिएको परीक्षणमा तीन जनामा मात्र संक्रमण देखिएको थियो।
अस्पतालका कार्यकारी निर्देशक डा राज भण्डारी आफू बच्न र अरुलाई बचाउन पनि भीडभाड, जमघट भएको स्थानमा जान नहुने बताउँछन्। उनका अनुसार बाहिर निस्केका मानिसका घरपरिवारमा वृद्ध, दीर्घ रोगी, गर्भवती महिला, बालबालिका पनि रहने हुनाले उनीहरुमा संक्रमणको बढी जोखिम हुने गर्दछ।
सार्वजनिक यातायातमा यात्रा गर्दा एक पंक्तिको सिटमा एक जना क्रस गरेर बस्ने व्यवस्था मिलाएर, स्यानिटाइजरको व्यवस्था गर्ने र सबैले मास्कको प्रयोग गर्नुपर्ने हुन्छ।
नेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो,
सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा
पठाउनु होला।